Mua hàng Trung Quốc giá rẻ - Cẩn thận mất tiền vì website, shop và đơn hàng giả

Mua hàng hóa Trung Quốc qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc đơn vị trung gian ngày càng phổ biến bởi sản phẩm đa dạng, giá cạnh tranh và giao dịch thuận tiện. Tuy nhiên, lợi dụng tâm lý thích hàng rẻ, săn khuyến mại và muốn nhận hàng nhanh, các đối tượng đã lập website, tài khoản bán hàng, kho hàng và đơn vận chuyển giả để chiếm đoạt tiền của người mua. Không ít trường hợp nạn nhân mất tiền ngay từ khi đặt cọc; một số trường hợp khác tiếp tục bị lừa thêm tiền bằng các khoản “phí thông quan”, “phí bảo hiểm” hoặc “phí hoàn tiền”.

Mua hàng xuyên biên giới ngày càng thuận tiện

Hiện nay, chỉ với một chiếc điện thoại, người dân có thể tìm kiếm và đặt mua hàng hóa từ Trung Quốc thông qua nhiều hình thức như sàn thương mại điện tử, website bán hàng, hội nhóm trên mạng xã hội, phiên livestream, dịch vụ mua hộ hoặc đơn vị vận chuyển trung gian.

Đối với người tiêu dùng, hình thức này giúp tiếp cận nhiều mặt hàng với giá phù hợp. Đối với tiểu thương, hộ kinh doanh, việc đặt hàng trực tuyến còn giúp tiết kiệm thời gian, mở rộng nguồn hàng và giảm chi phí đi lại.

Tuy nhiên, khi giao dịch được thực hiện hoàn toàn trên mạng, người mua thường không gặp trực tiếp người bán, không kiểm tra được kho hàng, tư cách pháp lý và chất lượng sản phẩm trước khi thanh toán. Khoảng cách địa lý, khác biệt ngôn ngữ và việc phải qua nhiều khâu trung gian khiến quá trình xác minh, khiếu nại, đổi trả hoặc thu hồi tiền gặp nhiều khó khăn.

Cần khẳng định rằng mua bán hàng hóa Trung Quốc hoặc giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới là nhu cầu chính đáng. Nguồn gốc hàng hóa không phải là căn cứ để xác định giao dịch có an toàn hay không. Rủi ro chủ yếu xuất phát từ việc giao dịch với người bán không rõ danh tính, thanh toán ngoài nền tảng hoặc truy cập website, ứng dụng giả mạo.

“Hàng tận kho, giá tận gốc” nhưng kho hàng không có thật

Một trong những thủ đoạn phổ biến là lập tài khoản mạng xã hội, fanpage hoặc website quảng cáo hàng Trung Quốc giá rất thấp. Đối tượng sử dụng hình ảnh lấy từ những cửa hàng thật, video kho hàng, dây chuyền sản xuất hoặc cảnh đóng gói số lượng lớn để tạo cảm giác đang giao dịch trực tiếp với nhà máy.

Ảnh minh họa.

Để tăng độ tin cậy, trang bán hàng có thể đăng tải giấy phép kinh doanh, hóa đơn, hợp đồng song ngữ, hình ảnh vận chuyển qua cửa khẩu và phản hồi tích cực của khách hàng. Tuy nhiên, nhiều nội dung trong số này được sao chép, cắt ghép hoặc làm giả.

Khi người mua liên hệ, đối tượng thường thông báo số lượng hàng có hạn, chương trình giảm giá sắp kết thúc hoặc chỉ giữ đơn khi đặt cọc ngay. Với đơn hàng nhỏ, chúng có thể yêu cầu thanh toán toàn bộ. Với đơn hàng lớn, chúng yêu cầu đặt cọc từ 20% đến 50%, sau đó tiếp tục đưa ra các khoản phí phát sinh.

Sau khi nhận tiền, đối tượng có thể chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc thông báo hàng đang bị giữ tại cửa khẩu và yêu cầu người mua chuyển thêm tiền. Thực tế, hàng hóa và kho hàng được quảng cáo có thể hoàn toàn không tồn tại.

Những kịch bản lừa đảo thường gặp

1. Giả mạo website, gian hàng hoặc fanpage có uy tín

Đối tượng tạo website có tên, màu sắc và giao diện gần giống một sàn thương mại điện tử hoặc doanh nghiệp vận chuyển thật. Địa chỉ tên miền thường chỉ khác một vài ký tự nên người mua khó nhận ra nếu không kiểm tra kỹ.

Trên mạng xã hội, đối tượng có thể sao chép tên, ảnh đại diện, nội dung và video của một cửa hàng đang hoạt động hợp pháp. Sau đó, chúng chạy quảng cáo hoặc gửi tin nhắn mời khách mua hàng với giá thấp hơn đáng kể.

Người mua tưởng đang giao dịch với cửa hàng quen thuộc nhưng thực tế lại chuyển tiền vào tài khoản của đối tượng lừa đảo.

2. Quảng cáo “xả kho”, “thanh lý hàng cửa khẩu”

Các cụm từ như “xả kho Trung Quốc”, “hàng tồn cửa khẩu”, “hàng không người nhận”, “thanh lý container” hoặc “bán bằng giá vốn” thường được sử dụng để thu hút người mua.

Đối tượng đưa ra mức giá thấp bất thường và yêu cầu chuyển khoản nhanh để giữ hàng. Một số trường hợp còn giả danh đơn vị hải quan, logistics hoặc kho ngoại quan nhằm làm tăng độ tin cậy.

Người dân cần hiểu rằng cơ quan hải quan, cơ quan Công an và các cơ quan nhà nước không tổ chức thanh lý hàng hóa bằng cách nhắn tin riêng, livestream trên tài khoản cá nhân hoặc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản của cá nhân.

3. Dụ người mua thanh toán ngoài sàn

Khi người mua tìm thấy sản phẩm trên một sàn thương mại điện tử, đối tượng đề nghị chuyển sang trao đổi qua ứng dụng nhắn tin với lý do được giảm thêm phí, nhận giá sỉ hoặc giao hàng nhanh hơn.

Sau đó, đối tượng gửi số tài khoản cá nhân, đường link thanh toán hoặc mã QR bên ngoài hệ thống. Khi tiền đã được chuyển ngoài nền tảng, người mua có thể không còn được áp dụng cơ chế bảo vệ, khiếu nại hoặc hoàn tiền của sàn thương mại điện tử.

Đây là dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác, kể cả khi tài khoản bán hàng đã hoạt động trong thời gian dài hoặc có nhiều lượt theo dõi.

4. Giả danh nhân viên giao hàng

Các đối tượng thu thập thông tin đơn hàng, họ tên, số điện thoại và địa chỉ của khách hàng từ dữ liệu bị lộ hoặc những phiên bán hàng trực tuyến. Sau đó, chúng gọi điện tự xưng là nhân viên giao hàng, thông báo đơn đã đến và đề nghị khách chuyển khoản vì không có mặt tại nhà.

Do số tiền không lớn và thông tin đơn hàng tương đối chính xác, nhiều người chủ quan chuyển tiền. Sau đó, đối tượng tiếp tục thông báo nạn nhân đã “đăng ký nhầm dịch vụ”, “kích hoạt gói hội viên” hoặc “thanh toán định kỳ”, rồi gửi đường link yêu cầu truy cập để hủy.

Nếu làm theo hướng dẫn, nạn nhân có thể bị đánh cắp thông tin đăng nhập, mã OTP, chiếm quyền điều khiển điện thoại và mất số tiền lớn hơn nhiều lần giá trị đơn hàng.

Công an tỉnh Tây Ninh đã nhiều lần cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng, đồng thời khuyến cáo người dân kiểm tra đúng đơn hàng mình đã đặt, xác nhận với người gửi trước khi thanh toán và không quét mã QR từ nguồn không rõ ràng.

5. Giả danh hải quan hoặc đơn vị vận chuyển, yêu cầu đóng thêm phí

Sau khi người mua đặt hàng, đối tượng thông báo hàng đang bị giữ do thiếu hồ sơ, sai mã sản phẩm hoặc chưa đóng thuế. Để nhận hàng, người mua phải nộp “phí thông quan”, “phí kiểm định”, “phí lưu kho”, “phí bảo hiểm” hoặc tiền phạt.

Mỗi lần nạn nhân chuyển tiền, đối tượng lại đưa ra một khoản phí mới. Chúng có thể gửi hình ảnh vận đơn, tờ khai hải quan, giấy thông báo hoặc con dấu giả để tạo lòng tin.

Người dân không nên chuyển tiền chỉ dựa trên giấy tờ được gửi qua tin nhắn. Mọi khoản thu chính thức phải có căn cứ, chứng từ và phương thức thanh toán rõ ràng; cần xác minh trực tiếp với doanh nghiệp vận chuyển hoặc cơ quan có thẩm quyền thông qua thông tin liên hệ được công khai chính thức.

6. Gửi hàng không đúng, sau đó tiếp tục lừa bằng thủ tục hoàn tiền

Một số đối tượng gửi hàng rẻ tiền, hàng không đúng mô tả hoặc bưu kiện trống để tạo mã vận đơn thật. Khi khách hàng phản ánh, chúng gửi đường link hoặc mã QR với lý do xác nhận hoàn tiền.

Trang hoàn tiền giả yêu cầu người mua nhập số tài khoản, mật khẩu, thông tin thẻ hoặc mã OTP. Sau khi có thông tin, đối tượng chiếm quyền sử dụng tài khoản ngân hàng và thực hiện giao dịch trái phép.

Người mua chỉ nên thực hiện khiếu nại, đổi trả và hoàn tiền trong ứng dụng hoặc website chính thức đã sử dụng để đặt hàng.

7. Mượn danh nghĩa “đại lý nhập hàng Trung Quốc”

Đối tượng quảng cáo nhận gom đơn, nhập hàng tận xưởng hoặc vận chuyển hàng về Việt Nam với chi phí thấp. Chúng có thể cho khách hàng thử một vài đơn nhỏ và giao đúng hẹn để tạo uy tín.

Khi người mua hoặc tiểu thương đặt đơn hàng có giá trị lớn, đối tượng yêu cầu thanh toán trước, sau đó chiếm đoạt tiền hoặc thông báo hàng bị tạm giữ và yêu cầu nộp thêm phí.

Người dân cần cảnh giác với đơn vị chỉ giao dịch qua tài khoản mạng xã hội, không có địa chỉ kinh doanh, hợp đồng, chính sách bồi thường và thông tin pháp lý rõ ràng.

Giá rẻ bất thường thường đi kèm yêu cầu chuyển tiền gấp

Trong giao dịch thương mại, giá bán có thể chênh lệch do chất lượng, số lượng, chương trình khuyến mại, nguồn hàng hoặc chi phí vận chuyển. Tuy nhiên, mức giá thấp hơn quá nhiều so với thị trường là dấu hiệu cần kiểm tra.

Đối tượng lừa đảo thường kết hợp giá rẻ với áp lực thời gian như “chỉ còn một suất”, “khóa đơn sau 10 phút”, “đang có xe về cửa khẩu” hoặc “chuyển ngay để kịp chuyến hàng”. Mục đích là khiến người mua bỏ qua bước xác minh.

Một giao dịch đáng tin cậy phải cho phép người mua kiểm tra thông tin người bán, điều kiện thanh toán, chính sách giao nhận, đổi trả và giải quyết tranh chấp. Việc người bán liên tục thúc giục, né tránh cung cấp giấy tờ hoặc yêu cầu chuyển tiền qua nhiều tài khoản cá nhân là biểu hiện bất thường.

Kiểm tra người bán trước khi kiểm tra giá

Trước khi đặt hàng, người dân nên thực hiện một số bước sau:

- Kiểm tra lịch sử hoạt động của website, fanpage hoặc tài khoản bán hàng.

- Đọc đánh giá ở nhiều nguồn, không chỉ dựa vào bình luận xuất hiện trên trang của người bán.

- Dùng công cụ tìm kiếm để đối chiếu số điện thoại, số tài khoản và tên cửa hàng.

- Kiểm tra địa chỉ, giấy phép, chính sách đổi trả và kênh chăm sóc khách hàng.

- Đối với website trong nước, có thể tra cứu thông tin đăng ký, thông báo hoạt động thương mại điện tử trên hệ thống của Bộ Công Thương.

- Không tin ngay vào ảnh chụp giấy phép, vận đơn, kho hàng hoặc căn cước được gửi qua tin nhắn.

- Với đơn hàng có giá trị lớn, cần có hợp đồng, hóa đơn và điều khoản trách nhiệm cụ thể.

- Không chuyển toàn bộ tiền trước khi chưa xác định rõ danh tính, tư cách và khả năng cung cấp hàng của bên bán.

Từ ngày 01/7/2026, Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP có hiệu lực, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm xác thực danh tính người bán của chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian. Quy định này góp phần xây dựng môi trường giao dịch minh bạch hơn, nhưng người tiêu dùng vẫn phải chủ động kiểm tra và bảo vệ thông tin của mình.

Phân biệt tranh chấp mua bán với hành vi lừa đảo

Không phải mọi trường hợp giao hàng chậm, hàng không đúng mô tả hoặc phát sinh tranh chấp đều là tội phạm lừa đảo. Một số vụ việc có thể là tranh chấp dân sự, vi phạm hợp đồng hoặc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Dấu hiệu lừa đảo thường thể hiện ở việc người bán chủ động đưa ra thông tin gian dối ngay từ đầu để người mua tin tưởng giao tiền, trong khi thực tế không có hàng hóa, không có khả năng giao hàng hoặc không có ý định thực hiện cam kết.

Khi xảy ra tranh chấp, người mua cần bình tĩnh thu thập tài liệu, không tự ý đăng tải thông tin quy kết cá nhân, tổ chức phạm tội khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Trước hết, cần sử dụng cơ chế khiếu nại của sàn thương mại điện tử, liên hệ người bán và đơn vị vận chuyển qua kênh chính thức. Nếu phát hiện dấu hiệu gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản, cần trình báo cơ quan Công an.

Khi phát hiện mình đã chuyển tiền cho shop giả

Người dân cần dừng ngay việc chuyển thêm tiền, kể cả khi đối tượng thông báo phải đóng phí để nhận hàng, hủy đơn hoặc hoàn lại khoản đã chuyển.

Cần liên hệ ngân hàng để đề nghị tra soát, xem xét ngăn chặn giao dịch; đồng thời lưu giữ toàn bộ nội dung trao đổi, đường link, mã QR, số điện thoại, số tài khoản nhận tiền, hóa đơn chuyển khoản, hình ảnh quảng cáo, vận đơn và thông tin gian hàng.

Nếu đã truy cập đường link lạ, cài ứng dụng hoặc cung cấp thông tin tài khoản, phải nhanh chóng đổi mật khẩu, khóa dịch vụ ngân hàng điện tử khi cần thiết và kiểm tra thiết bị để loại bỏ ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Khi trình báo cơ quan Công an gần nhất, người dân nên cung cấp đầy đủ tài liệu điện tử và trình bày rõ quá trình tìm thấy sản phẩm, phương thức liên hệ, nội dung thỏa thuận, các lần chuyển tiền và yêu cầu phát sinh của đối tượng. Những thông tin này có ý nghĩa quan trọng đối với việc xác minh tài khoản, truy vết dòng tiền và nhận diện các nạn nhân khác trong cùng đường dây./.

Minh Long