Người dân Tây Ninh cần lưu ý gì khi làm việc khu vực biên giới?

Tây Ninh là địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế cửa khẩu. Hoạt động giao thương, đi lại, thăm thân, lao động, vận chuyển hàng hóa qua khu vực biên giới diễn ra thường xuyên, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giao lưu giữa Nhân dân hai nước Việt Nam - Campuchia.

Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi đó, khu vực biên giới cũng có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Đáng chú ý là tình trạng lôi kéo, môi giới, tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép; dụ dỗ người dân sang bên kia biên giới làm việc với lời hứa “việc nhẹ, lương cao”; đưa người vào các cơ sở cờ bạc, công ty trá hình, “trung tâm lừa đảo” trực tuyến; cưỡng bức lao động hoặc mua bán người.

Trong thời đại công nghệ số, việc dụ dỗ không chỉ diễn ra trực tiếp tại địa bàn giáp biên, bến xe, quán cà phê, khu nhà trọ, điểm tập kết lao động, mà còn bắt đầu từ mạng xã hội. Một tin nhắn trên Facebook, Zalo, TikTok, Telegram; một bài đăng tuyển dụng trong nhóm tìm việc; một lời giới thiệu của người quen trên mạng có thể trở thành bước đầu của quá trình đưa nạn nhân ra khỏi nơi cư trú, qua biên giới và rơi vào vòng kiểm soát của tội phạm.

1. Không phải lời mời làm việc nào ở khu vực biên giới cũng an toàn

Nhiều người dân có nhu cầu tìm việc làm, tăng thu nhập, nhất là lao động tự do, thanh thiếu niên, người thất nghiệp, người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Các đối tượng xấu thường lợi dụng tâm lý này để đưa ra lời mời rất hấp dẫn: làm việc gần biên giới, sang Campuchia làm vài tháng, thu nhập cao, không cần bằng cấp, không cần kinh nghiệm, không cần biết tiếng, được bao ăn ở, đi ngay trong ngày.

Người dân cần hiểu rằng việc làm hợp pháp phải có thông tin rõ ràng về doanh nghiệp, địa chỉ, người đại diện, hợp đồng, mức lương, điều kiện làm việc, thời gian làm việc và quyền lợi của người lao động. Nếu người tuyển dụng chỉ liên hệ qua tài khoản mạng xã hội, không có công ty cụ thể, không cho kiểm tra nơi làm việc, yêu cầu đi gấp, hứa “có người lo hết”, thì nguy cơ lừa đảo rất cao.

Đặc biệt, những lời mời “qua biên giới làm việc nhưng không cần giấy tờ”, “đi đường tắt cho nhanh”, “có người dẫn”, “qua đó rồi làm thủ tục sau” là dấu hiệu nguy hiểm. Đây có thể là hành vi tổ chức xuất cảnh trái phép, tiềm ẩn nguy cơ nạn nhân bị đưa vào các đường dây cưỡng bức lao động, lừa đảo trực tuyến hoặc mua bán người.

Ảnh minh họa.

2. Cảnh giác với thủ đoạn “bao trọn gói” qua biên giới

Một số đối tượng thường nói với nạn nhân: “Không cần lo chi phí”, “anh/chị lo xe, lo ăn, lo chỗ ở”, “không cần hộ chiếu”, “có người đón bên kia”, “làm vài tháng là có tiền gửi về”. Ban đầu, các đối tượng có thể ứng trước tiền xe, tiền ăn, tiền làm giấy tờ hoặc tiền tiêu vặt để tạo lòng tin.

Tuy nhiên, khi nạn nhân đã đến nơi, những khoản “hỗ trợ” này có thể bị biến thành khoản nợ. Nạn nhân bị buộc làm việc để trả nợ, bị tính thêm phí môi giới, phí ăn ở, phí quản lý, tiền phạt hợp đồng. Có trường hợp người muốn về bị yêu cầu gia đình chuyển tiền chuộc. Nếu không có tiền, nạn nhân tiếp tục bị ép làm việc hoặc bị bán sang nơi khác.

Người dân cần hết sức thận trọng trước mọi lời hứa “bao trọn gói”. Không có cơ hội việc làm an toàn nào lại bắt đầu bằng việc che giấu thông tin, đi theo người lạ, không có hợp đồng, không có giấy tờ và không thông qua cửa khẩu, lối đi hợp pháp.

3. Không nhận lời vận chuyển, dẫn đường, đưa đón người qua biên giới

Tại khu vực biên giới, một số đối tượng có thể thuê người dân địa phương chở khách, dẫn đường, chỉ lối, đưa người qua lại biên giới hoặc bố trí nơi ăn nghỉ tạm thời. Chúng có thể nói đơn giản là “chở người đi làm”, “đưa người qua thăm thân”, “dẫn khách qua bên kia lấy hàng”, “chỉ đường cho người quen”, kèm theo tiền công cao.

Người dân cần nhận thức rõ: việc giúp sức cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép hoặc che giấu, tiếp tay cho hành vi đưa người qua biên giới không đúng quy định đều có thể bị xử lý theo pháp luật. Dù chỉ tham gia một công đoạn nhỏ như chở người, dẫn đường, canh đường, bố trí điểm tập kết, cung cấp thông tin đường đi, nếu biết hoặc có căn cứ để biết đó là hoạt động trái phép thì vẫn có nguy cơ liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật.

Không vì tiền công trước mắt mà tiếp tay cho các đường dây đưa người qua biên giới trái phép. Mỗi người dân sinh sống ở địa bàn giáp biên cần nâng cao ý thức cảnh giác, không tham gia, không bao che, không tạo điều kiện cho hoạt động môi giới, tổ chức xuất nhập cảnh trái phép, nhất là khi có dấu hiệu liên quan đến mua bán người.

4. Những dấu hiệu bất thường tại địa bàn biên giới cần báo ngay

Người dân cần chú ý các dấu hiệu bất thường như: có người lạ thường xuyên xuất hiện tại khu vực giáp biên để tìm đường đi; xe ô tô, xe máy đưa đón người vào ban đêm hoặc vào khu vực vắng; nhóm người tập trung tại nhà trọ, quán nước, bến xe, khu vực đường mòn, lối mở nhưng không rõ mục đích; người trẻ mang theo ít hành lý, không nắm rõ nơi đến, chỉ nói “có người bên kia đón”; người môi giới liên tục nghe điện thoại, thay đổi địa điểm hẹn, yêu cầu đi nhanh, đi kín.

Ngoài ra, cần cảnh giác với các bài đăng tuyển dụng nhắm vào người dân khu vực biên giới, như: “cần người đi làm casino”, “làm chăm sóc khách hàng bên Campuchia”, “làm online lương cao”, “đi làm ngay, không cần giấy tờ”, “bao xe đưa đón tận nơi”. Các lời mời này thường được đăng trong nhóm tìm việc, nhóm lao động tự do, nhóm mua bán địa phương hoặc gửi trực tiếp qua tin nhắn riêng.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân không nên tự ý đối đầu, truy đuổi hoặc đăng tải thông tin chưa kiểm chứng lên mạng xã hội. Cách đúng đắn là ghi nhận thông tin cần thiết và báo ngay cho Công an xã, phường, đồn Công an, Bộ đội Biên phòng hoặc lực lượng chức năng gần nhất để xác minh, xử lý.

5. Người lao động cần kiểm tra kỹ trước khi đi làm xa

Trước khi nhận lời đi làm ở khu vực biên giới hoặc ra nước ngoài, người lao động cần tự đặt ra các câu hỏi: Công ty tuyển dụng là ai? Địa chỉ ở đâu? Có giấy phép không? Công việc cụ thể là gì? Hợp đồng lao động thế nào? Ai là người đưa đi? Đi bằng phương tiện gì? Qua cửa khẩu nào? Có hộ chiếu, giấy tờ hợp pháp không? Nếu xảy ra sự cố thì liên hệ ai?

Nếu không trả lời được các câu hỏi này, tuyệt đối không nên đi.

Người dân không chuyển tiền đặt cọc, phí hồ sơ, phí giữ chỗ, phí xuất cảnh cho người lạ. Không giao hộ chiếu, căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, sim điện thoại, mã OTP hoặc giấy tờ cá nhân cho môi giới. Không đi theo người chỉ quen qua mạng. Không xuất cảnh qua đường tiểu ngạch, đường mòn, lối mở. Không tin lời hứa “qua đó rồi làm giấy tờ sau”.

Đối với người trẻ, trước khi đi làm xa cần báo cho gia đình biết đầy đủ thông tin. Đối với cha mẹ, người thân, khi con em có ý định đi làm ở khu vực biên giới hoặc sang nước ngoài, cần kiểm tra kỹ, không chủ quan cho rằng “đi vài ngày rồi về” hoặc “đi theo bạn bè nên không sao”.

6. Người dân khu vực biên giới là “tai mắt” quan trọng trong phòng ngừa tội phạm

Công tác phòng, chống mua bán người và ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng. Người dân sinh sống, làm việc tại khu vực biên giới có vai trò rất quan trọng trong phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Một tin báo kịp thời về nhóm người chuẩn bị qua biên giới trái phép, một thông tin về tài khoản mạng xã hội đang dụ dỗ thanh thiếu niên đi làm xa, một hình ảnh về phương tiện đưa đón bất thường, một nội dung tin nhắn tuyển dụng đáng ngờ có thể giúp lực lượng chức năng ngăn chặn vụ việc ngay từ đầu.

Trong nhiều trường hợp, nếu phát hiện chậm, nạn nhân có thể bị đưa qua nhiều chặng, bị thay đổi nơi giam giữ, bị bán sang nhóm khác hoặc bị ép tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Khi đó, việc xác minh, giải cứu và bảo vệ quyền lợi của nạn nhân sẽ khó khăn hơn nhiều.

7. Khi người thân có dấu hiệu bị dụ dỗ qua biên giới

Nếu phát hiện người thân chuẩn bị đi làm xa, đi Campuchia hoặc sang khu vực biên giới theo lời rủ rê không rõ ràng, gia đình cần bình tĩnh trao đổi và đề nghị cung cấp đầy đủ thông tin về người liên hệ, công việc, nơi đến, phương tiện di chuyển, giấy tờ, hợp đồng. Nếu có dấu hiệu bất thường, cần dừng việc di chuyển và báo cơ quan Công an để được hướng dẫn.

Trường hợp người thân đã rời khỏi nhà, mất liên lạc, chỉ nhắn tin ngắn, không cho gọi video, có biểu hiện bị kiểm soát, bị yêu cầu chuyển tiền chuộc hoặc thông báo đang bị giữ giấy tờ, gia đình cần khẩn trương trình báo. Khi trình báo, cần cung cấp họ tên, tuổi, đặc điểm nhận dạng, thời gian rời khỏi nhà, tài khoản mạng xã hội đã liên hệ, số điện thoại, nội dung tin nhắn, hình ảnh, giấy tờ, thông tin chuyển khoản, địa điểm nghi vấn, biển số xe, vé xe hoặc thông tin người đi cùng nếu có.

Gia đình cần lưu giữ toàn bộ chứng cứ, không xóa tin nhắn, không xóa cuộc gọi, không tự ý chuyển tiền nhiều lần theo yêu cầu của đối tượng khi chưa báo cơ quan chức năng. Việc trình báo sớm là yếu tố quan trọng để lực lượng chức năng kịp thời xác minh, phối hợp ngăn chặn, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân.

8. Báo tin qua kênh nào?

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn mua bán người, cưỡng bức lao động, lừa đảo việc làm, tổ chức xuất cảnh trái phép hoặc đưa người qua biên giới không đúng quy định, người dân có thể báo trực tiếp cho Công an xã, phường, đồn Công an hoặc lực lượng chức năng gần nhất.

Trong trường hợp khẩn cấp, người dân gọi 113. Đối với thông tin liên quan đến trẻ em, người chưa thành niên hoặc nghi vấn mua bán người, có thể liên hệ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em và phòng, chống mua bán người 111. Người dân cũng có thể gửi tố giác tội phạm qua ứng dụng VNeID theo hướng dẫn.

Khi báo tin, cần cung cấp thông tin cụ thể, chính xác, không suy diễn, không tự ý chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội làm ảnh hưởng đến quá trình xác minh. Cơ quan chức năng có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra, xử lý nguồn tin theo quy định của pháp luật.

9. Làm việc khu vực biên giới phải đi cùng ý thức pháp luật

Khu vực biên giới là nơi giao thương, hợp tác và phát triển, nhưng cũng là địa bàn mà các loại tội phạm có thể lợi dụng. Mỗi người dân khi sinh sống, làm việc, kinh doanh, vận chuyển hàng hóa, tìm việc làm hoặc đi lại qua khu vực biên giới cần chấp hành nghiêm quy định pháp luật về xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, lao động và an ninh, trật tự.

Không tham gia môi giới, dẫn đường, vận chuyển người qua biên giới trái phép. Không nhận lời giữ giấy tờ, giữ người, thu tiền, bố trí nơi ở, đưa đón người không rõ mục đích. Không tin lời tuyển dụng trên mạng khi chưa xác minh. Không để sự cả tin, nôn nóng kiếm tiền hoặc quan hệ quen biết trên mạng trở thành lý do khiến bản thân, gia đình hoặc người khác rơi vào bẫy tội phạm.

Phòng ngừa mua bán người tại địa bàn biên giới bắt đầu từ những việc cụ thể: kiểm tra trước khi đi, hỏi kỹ trước khi nhận việc, báo người thân trước khi di chuyển, từ chối lời mời bất thường và cung cấp thông tin kịp thời cho lực lượng chức năng khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn./.

Minh Long