Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Tham mưu CAND (18/4/1946 - 18/4/2026)

I. SỰ HÌNH THÀNH VÀ THỐNG NHẤT CÁC CƠ QUAN THAM MƯU CÔNG AN NHÂN DÂN VIỆT NAM

1. Sự hình thành các cơ quan Tham mưu Công an nhân dân đầu tiên

Trong khí thế của những ngày Tổng khởi nghĩa, lực lượng cách mạng cùng đồng bào cả nước đã đứng lên lật đổ chính quyền địch, lập nên chính quyền cách mạng. Để bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, các tổ chức đầu tiên của Công an nhân dân (CAND) Việt Nam được thành lập. Bắc bộ lập Sở Liêm phóng, Trung bộ lập Sở Trinh sát, Nam bộ lập Quốc gia tự vệ cuộc. Các tổ chức này có chung nhiệm vụ trấn áp phản cách mạng; giữ gìn an ninh, trật tự; bảo vệ Đảng, chính quyền cách mạng và Nhân dân. Trong 03 tổ chức này đều có bộ phận Văn phòng, là tiền thân của cơ quan Tham mưu CAND, trong đó:

- Sở Liêm phóng Bắc bộ:

Chiều ngày 19/8/1945, tại Hà Nội, lực lượng Tự vệ thành, Trinh sát Việt Minh cùng lực lượng quần chúng nhân dân đã chiếm lĩnh Phủ Toàn quyền, Tòa Khâm sứ, Sở Liêm phóng, Trại Bảo an binh và các quận cảnh sát của địch. Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc kỳ quyết định thành lập Sở Liêm phóng Bắc bộ nhằm bảo vệ an ninh chính trị ở Hà Nội và các tỉnh khu vực Bắc bộ. Tổ chức của Sở gồm: Văn phòng, Phòng Chính trị, Phòng Hình sự - Tư pháp, Phòng Quản trị trại giam, Phòng Hành chính ngoại vụ, Phòng Căn cước.

Những ngày đầu thành lập, lực lượng Liêm phóng cách mạng đã tiến hành trấn áp phản cách mạng. Thắng lợi ở Hà Nội đã thúc đẩy các tỉnh thuộc Bắc bộ khởi nghĩa; thắng lợi đến đâu, chính quyền được thành lập đến đó, đồng thời Ty Liêm phóng tỉnh cũng được thành lập. Ngày 24/9/1945, Bộ Nội vụ quyết định cải tổ Sở Liêm phóng Bắc bộ. Văn phòng Liêm phóng Bắc bộ và Trinh sát Trung bộ khẩn trương soát xét lại công tác cán bộ; tăng cường học tập, vừa làm vừa học để đáp ứng kịp thời nhiệm vụ được giao.

- Sở Trinh sát Trung bộ:

Dưới sự chỉ đạo của Trung ương, Xứ ủy Trung kỳ đã lãnh đạo Nhân dân đứng lên giành chính quyền ở Huế. Ngày 23/8/1945, khởi nghĩa thắng lợi; đồng chí Nguyễn Văn Ngọc, Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Trung bộ được cử làm Giám đốc Sở Trinh sát. Tổ chức của Sở gồm: Văn phòng, Phòng Chính trị, Phòng Tư pháp hành chính, Ban Giao thông và Huấn luyện, Ban Căn cước, Phòng Hồ sơ.

- Quốc gia tự vệ cuộc Nam bộ:

Dưới sự chỉ đạo của Xứ ủy Nam kỳ và Ủy ban khởi nghĩa, ngày 25/8/1945, khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn - Chợ Lớn thắng lợi, Quốc gia tự vệ cuộc được thành lập, tổ chức gồm: Văn phòng, Ban Trinh sát, Ban Điều tra, Quốc vệ đội, các quận Cảnh sát. Văn phòng Quốc gia tự vệ cuộc vừa thành lập đã phải tham gia chống thực dân Pháp tái chiếm Nam bộ; tham mưu tuyển chọn cán bộ, phát triển lực lượng vũ trang, tham gia bảo vệ cơ quan, cán bộ và vùng căn cứ.

2. Thống nhất các cơ quan Tham mưu Công an trong toàn quốc

Ngày 19/01/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 14/NgĐ về củng cố tổ chức Bộ Nội vụ, trong đó có Nha Công an phụ trách công việc trị an. Sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL, ngày 21/02/1946 về việc hợp nhất các cơ quan Công an trong toàn quốc thành Việt Nam Công an vụ; Trung ương gọi là Nha Công an Việt Nam, trực thuộc Bộ Nội vụ; Sở Cảnh sát nhập vào Sở Liêm phóng, thành Sở Công an Bắc bộ; Sở Trinh sát đổi tên thành Sở Công an Trung bộ; tháng 4/1946, Quốc gia tự vệ cuộc đổi tên thành Sở Công an Nam bộ. Các tỉnh đổi thành Ty Công an tỉnh. Ngày 18/4/1946, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121/NgĐ “Về tổ chức Việt Nam Công an vụ”, cơ cấu gồm 3 cấp: Công an Việt Nam, Công an kỳ và Công an tỉnh. Nha Công an có Văn phòng và các phòng sự vụ; Công an kỳ và Công an tỉnh có Văn phòng giúp việc.

Từ đây, tổ chức trong CAND được củng cố một bước; lực lượng Tham mưu CAND chính thức được thành lập, thống nhất từ Nha đến các kỳ, tỉnh; có quan hệ mật thiết với các đơn vị nghiệp vụ và Văn phòng các cơ quan ngoài ngành. Ngày 18/4/1946 là dấu mốc lịch sử quan trọng trong quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Tham mưu CAND. Sau này, Bộ trưởng Bộ Công an ký Quyết định số 799/1999/QĐ-BCA(TCIII), ngày 09/12/1999 xác định ngày 18/4/1946 là Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND.

II. NHỮNG CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG CỦA LỰC LƯỢNG THAM MƯU CÔNG AN NHÂN DÂN VIỆT NAM

1. Lực lượng Tham mưu Công an nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945 - 1954)

- Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp dã tâm dùng vũ lực hòng đặt lại ách thống trị nước ta một lần nữa. Rạng sáng ngày 23/9/1945, được sự giúp sức của quân Anh, thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc xâm lược nước ta lần thứ hai; sau đó từng bước mở rộng chiến tranh ở Việt Nam. Trước tình hình mới, Trung ương Đảng xác định đường lối kháng chiến của ta là toàn dân, toàn diện, trường kỳ và dựa vào sức mình là chính. Nhiệm vụ của lực lượng Công an lúc này là củng cố lực lượng, bảo vệ an ninh, trật tự vùng giải phóng, bảo vệ an toàn căn cứ địa, đấu tranh chống phản cách mạng. Nhiệm vụ của lực lượng Tham mưu CAND là củng cố tổ chức, kết nối các lực lượng Công an trong toàn quốc thành một khối thống nhất để kháng chiến.

- Trước bối cảnh tình hình cách mạng Việt Nam và yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra, lực lượng Tham mưu CAND phải củng cố tổ chức và phát triển công tác. Thực hiện quyết định của Chính phủ về thành lập 12 khu, trên cơ sở tham mưu của Văn phòng Nha, Nha Công an Trung ương ban hành Quyết nghị A/00092, ngày 29/01/1947 về tinh giản bộ máy, tăng cường cho cơ sở. Sở Công an Bắc bộ và Sở Công an Trung bộ giải thể để lập Sở Công an khu. Nha Công an Trung ương trực tiếp chỉ đạo Công an các khu thuộc Bắc bộ, các Sở Công an khu IV, V, VI và liên lạc với Sở Công an Nam bộ thông qua Sở Công an Nam Trung bộ. Cơ quan Nha Công an Trung ương chỉ có Tổng Giám đốc Nha và các nhân viên làm công tác văn phòng; cán bộ cao cấp của Nha và các Sở Công an Bắc bộ, Trung bộ đi phụ trách các Sở Công an khu và thanh tra các Ty Công an tỉnh. Từ đây, cơ quan Tham mưu CAND gồm 03 cấp: Văn phòng Nha Công an Trung ương, Văn phòng Sở Công an khu và Văn phòng Ty Công an tỉnh.

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ Nhất, tổ chức bộ máy Công an và lực lượng Tham mưu các cấp được củng cố một bước. Trong cơ cấu tổ chức bộ máy Công an, Văn phòng Công an các cấp là đơn vị quan trọng đặc biệt, đầu mối liên kết, thống nhất toàn lực lượng hoạt động theo sự chỉ đạo của Nha, Sở Công an khu, Ty Công an tỉnh. Ngày 05/4/1948, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 219/NgĐ về tổ chức Nha Công an Việt Nam, theo đó tổ chức Công an trong toàn quốc gồm: Nha Công an Trung ương, Công an liên khu và Ty Công an tỉnh. Sau Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 6, cơ cấu tổ chức Công an gồm 04 cấp: Trung ương, khu, tỉnh, huyện; lực lượng Tham mưu CAND ở 4 cấp được củng cố. Ngày 16/02/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 141/SL đổi Nha Công an Việt Nam thành Thứ Bộ Công an, trong đó, Văn phòng có chức năng tham mưu, giúp việc cho Thứ Bộ. Ở các vụ, cục, có bộ phận văn thư thực hiện một số chức năng của Văn phòng; ở Công an liên khu, Văn phòng thực hiện chức năng gần như Văn phòng Thứ Bộ. Tại phiên họp của Hội đồng Chính phủ từ ngày 27 - 29/8/1953, Chính phủ quyết định đổi Thứ Bộ Công an thành Bộ Công an; Văn phòng Thứ Bộ chuyển thành Văn phòng Bộ.

Bên cạnh phát triển về tổ chức, công tác tham mưu cũng có bước phát triển để phù hợp với tình hình. Trong công tác tổ chức, lực lượng Tham mưu Công an các cấp đều củng cố lề lối làm việc, có sổ sách ghi việc hằng ngày; việc quản lý công văn, lập sổ lưu, chế độ thông tin báo cáo, công tác lưu trữ hồ sơ, tài liệu đi vào nền nếp. Đặc biệt, tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 4, Văn phòng Nha đã trình bày “Đề án tổ chức công việc của Văn phòng”, sau đó bổ sung, chỉnh lý và in thành cuốn “Chỉ nam công tác Văn phòng”. Đây là tài liệu lý luận đầu tiên về công tác văn phòng trong lực lượng CAND Việt Nam.

- Cùng với quá trình củng cố, kiện toàn tổ chức, bộ máy và lề lối làm việc, giai đoạn này, lực lượng Tham mưu CAND có những đóng góp quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Ngay từ những ngày đầu thành lập, Văn phòng Nha đã lập kế hoạch đào tạo sơ cấp, trung cấp cho cán bộ toàn lực lượng từ Nam Trung Bộ trở ra. Sau Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ Nhất, công tác đào tạo cán bộ có những chuyển biến mạnh mẽ; lực lượng Tham mưu Công an liên khu và Ty Công an tỉnh đã có những đóng góp tích cực trong tham mưu triển khai nhiệm vụ này, nổi bật là các cơ quan Tham mưu của Hà Nội, Hà Đông, Sơn Tây, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thanh Hóa. Trong lúc tình hình ngày càng phức tạp, yêu cầu đặt ra là mọi tin tức quan trọng thu thập được đều phải báo cáo lãnh đạo Nha và Sở; lực lượng Tham mưu của Nha, Sở xử lý tin tức, tham mưu, truyền đạt chỉ đạo của lãnh đạo. Trên cơ sở thông tin thu thập được, Nha và Sở Công an Bắc bộ kịp thời khám phá vụ án Ôn Như Hầu, đập tan âm mưu của thực dân Pháp cấu kết với các đối tượng phản động gây bạo loạn, lật đổ, góp phần củng cố chính quyền cách mạng còn non trẻ.

Thực hiện phong trào “Rèn cán bộ, lập chiến công”, Văn phòng Nha phát hành nội san Rèn Luyện; Văn phòng Công an một số liên khu và nhiều tỉnh cũng xuất bản nội san, trong đó có tờ Bạn Dân của Công an Khu XII. Khi nhận được tờ Bạn Dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư cho Công an Khu XII, trong đó Bác dạy về “Tư cách người Công an cách mạng”, sau này trở thành Sáu điều Bác Hồ dạy CAND. Năm 1949, để chuẩn bị chuyển sang tổng phản công, nhiệm vụ của CAND là tập trung công tác “phòng gian và trừ gian”; Văn phòng Nha chuẩn bị chu đáo để quán triệt trong toàn lực lượng. Đặc biệt, năm 1950, Văn phòng Nha đã tham mưu cho Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 5 thông qua các đề án quan trọng gồm: Đề án CAND Việt Nam, Đề án Công tác trật tự, Đề án Thu hồi đô thị, Đề án Phản gián, Đề án Điệp báo, Đề án Huấn luyện, Đề án Căn cước, Đề án công tác 1950; là cơ sở quan trọng để triển khai các mặt công tác công an, dấy lên phong trào thi đua giữa các địa phương, đơn vị. Ở Nam bộ, Văn phòng Sở Công an Nam bộ tham mưu Giám đốc Sở ban hành Chỉ thị số 55/QĐ-5, ngày 06/7/1949 về “Tổ chức ngũ gia liên bảo”; tổ chức Hội nghị tập huấn cho cán bộ lãnh đạo các phòng, ban của Sở và các tỉnh, thành về thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 12/5/1951 của Ban Bí thư về nhiệm vụ và tổ chức Công an. Trên cơ sở các ý kiến của Hội nghị, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam bộ ban hành Chỉ thị số 62/KC-5, ngày 30/5/1952 về nhiệm vụ mới của Công an, yêu cầu phải xác định đúng tầm quan trọng của công tác công an để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra lúc bấy giờ.

Những tháng cuối năm 1953, lực lượng Tham mưu CAND tập trung công tác chỉnh huấn; từ liên khu IV trở ra đã hoàn thành 71 lớp chỉnh huấn cho 4.960 cán bộ. Trên cơ sở tham mưu của Văn phòng Bộ, Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 8 đã thống nhất các nội dung quan trọng như: Tăng cường công tác vận động quần chúng, đấu tranh chống gián điệp biệt kích, thổ phỉ, bảo vệ giao thông vận chuyển, kho tàng, công xưởng, cơ quan; củng cố vùng mới giải phóng, bảo vệ an toàn hậu phương để phục vụ tiền tuyến; củng cố và mở rộng các căn cứ du kích; tiếp tục củng cố nội bộ, nâng cao trình độ nghiệp vụ và sửa đổi lề lối làm việc. Các nhiệm vụ này được lực lượng Tham mưu CAND tham mưu triển khai thực hiện nghiêm túc, có kết quả.

Quá trình hình thành và phát triển của cơ quan Tham mưu CAND Việt Nam những năm đầu gắn liền với sự ra đời và đấu tranh chống phản cách mạng của lực lượng CAND Việt Nam, đồng hành cùng quá trình phát triển của cách mạng Việt Nam. Bên cạnh nhiệm vụ tham mưu xây dựng, củng cố lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự vùng giải phóng, đấu tranh chống phản cách mạng, Văn phòng Nha đã tham mưu tổ chức thành công các Hội nghị Công an toàn quốc (Hội nghị lần thứ 1 đến thứ 8). Lực lượng Tham mưu CAND đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần to lớn vào thắng lợi chung của CAND và cách mạng Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

2. Lực lượng Tham mưu Công an nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975)

- Chiến thắng Điện Biên Phủ và Hiệp định Giơnevơ đã kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp của quân và dân ta. Nhân cơ hội Pháp ký Hiệp định Giơnevơ, Mỹ thực hiện âm mưu hất cẳng Pháp để độc chiếm Đông Dương, chia cắt lâu dài nước ta, biến miền Nam Việt Nam thành căn cứ quân sự mạnh ở Đông Nam Á. Một mặt, Mỹ câu kết với Pháp phá hoại các cơ sở kinh tế miền Bắc, cài cắm gián điệp, cưỡng ép đồng bào miền Bắc di cư vào Nam; mặt khác dùng sức mạnh kinh tế để dựng lên chính quyền tay sai, thực hiện những âm mưu của Mỹ ở miền Nam. Trước tình hình mới, cách mạng Việt Nam phải tiến hành đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược: Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam. Nhiệm vụ của lực lượng CAND lúc này là tổ chức tiếp quản, thiết lập trật tự cách mạng, quản lý vùng mới giải phóng; đấu tranh chống cưỡng ép di cư; phục vụ công cuộc cải cách ruộng đất; chống phỉ, chống bạo loạn; củng cố tổ chức, lực lượng. Lực lượng Tham mưu CAND có nhiệm vụ tham mưu triển khai thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này.

- Trong bối cảnh mới, lực lượng Tham mưu CAND tiếp tục củng cố, kiện toàn về tổ chức, phát triển về công tác, phục vụ hiệu quả yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của Công an các cấp. Văn phòng Bộ đã nghiên cứu, đề xuất lãnh đạo Bộ bổ sung nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các vụ, cục trong cơ quan Bộ, trong đó, Văn phòng Bộ thành lập Phòng Quản trị; tiếp đó tham mưu thành lập Đảng đoàn Bộ Công an và Văn phòng Bộ có thêm nhiệm vụ tham mưu công tác đảng. Năm 1958, Phòng nghiên cứu trong Văn phòng Bộ được thành lập nhằm nghiên cứu, tham mưu chiến lược, sách lược đấu tranh chống phản cách mạng và bọn phạm tội khác; Văn phòng Bộ tham mưu củng cố Văn phòng Công an khu, sở, ty để nắm tình hình địch, đời sống Nhân dân, công tác công an ở địa bàn và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ lên cơ quan cấp trên.

Trước tình hình Mỹ và chính quyền Sài Gòn tăng cường dùng không quân, hải quân bắn phá miền Bắc, yêu cầu phối hợp hai chiến trường ngày càng cao, Văn phòng Bộ tham mưu thành lập Ban Nghiên cứu miền Nam do đồng chí Chánh Văn phòng Bộ làm Trưởng ban. Ngày 8/5/1967, Bộ Công an ban hành Quyết định số 237/CA-QĐ tách Văn phòng Bộ thành Vụ Nghiên cứu tổng hợp, Vụ Tài vụ - Vật tư và Văn phòng Bộ, trong đó, Vụ Nghiên cứu tổng hợp là cơ quan Tham mưu của Bộ. Ngày 19/12/1967, Bộ Công an ban hành Quyết định số 1001/CA-QĐ thành lập Phòng Nghiên cứu tổng hợp hoặc bộ phận nghiên cứu tổng hợp ở các vụ, cục trực thuộc Bộ và Quyết định số 1002/CA-QĐ quy định nhiệm vụ, tổ chức, bộ máy của Phòng Theo dõi tình hình miền Nam. Ở miền Nam, năm 1961, Thường vụ Trung ương Cục miền Nam quyết định thành lập Ban Bảo vệ An ninh Trung ương Cục, trong đó có bộ phận Văn phòng là cơ quan tham mưu giúp việc cho Ban Bảo vệ An ninh Trung ương Cục.

Cùng với quá trình củng cố, phát triển về tổ chức và lực lượng, công tác tham mưu giai đoạn này cũng có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là công tác phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ và địa phương trọng điểm nghiên cứu, đề xuất, triển khai thực hiện những chỉ thị, nghị quyết về công tác đấu tranh chống phản cách mạng và tội phạm khác; bảo vệ an ninh, trật tự; thực hiện phòng không nhân dân; kịp thời chuyển hướng tổ chức và hoạt động sang thời kỳ có chiến tranh ở miền Bắc, xây dựng và phát triển lực lượng An ninh ở miền Nam.

- Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vai trò và đóng góp của lực lượng Tham mưu CAND là rất nổi bật. Nhiệm vụ đầu tiên trong giai đoạn này là xây dựng kế hoạch tiếp quản vùng giải phóng; tham mưu lãnh đạo Bộ về các mặt công tác tiếp quản và đấu tranh chống phản cách mạng. Ngày 10/10/1954, sau khi tiếp quản Thủ đô, Văn phòng Bộ tham mưu Bộ về công tác tổ chức lực lượng Công an, ổn định tình hình an ninh, trật tự vùng mới giải phóng, chuẩn bị tiếp quản các khu vực còn lại; trấn áp phản cách mạng, bảo vệ Đảng, chính quyền và Nhân dân. Trước tình hình hoạt động phỉ ở vùng cao, Văn phòng Bộ đã tham mưu cho lãnh đạo Bộ báo cáo, đề xuất Trung ương Đảng chủ trương, biện pháp đấu tranh chống âm mưu gây phỉ của đế quốc, là cơ sở để Công an các tỉnh miền núi giải quyết vấn đề này một cách triệt để và lâu dài. Bên cạnh đó, lực lượng Tham mưu CAND còn tham mưu đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự, triển khai công tác quản lý hộ khẩu, quản lý đặc doanh, trấn áp bọn lưu manh, côn đồ, cướp của, giết người, cải tạo bọn tội phạm hình sự chuyên nghiệp. Lực lượng Tham mưu Công an nhiều tỉnh, thành tham mưu xây dựng được các tổ chức bảo vệ có tính chất quần chúng ngoài xã hội ở nông thôn, thành thị và trong các cơ quan, doanh nghiệp. Thực hiện nghị quyết Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 10, Văn phòng Bộ tham mưu Bộ trưởng ban hành Chỉ thị số 120-CT/BVCT-P2-CT, ngày 08/02/1956 “Về công tác bảo vệ chính trị kết hợp với công tác đăng ký hộ khẩu” gửi các Ty Công an Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Cao Bằng, Bắc Giang, Hưng Yên, Kiến An, Thái Bình, Hoà Bình, Ninh Bình; yêu cầu phải sơ kết tình hình địch để nắm địch và đánh địch.

Trước những phức tạp nảy sinh trong quá trình cải cách ruộng đất, Văn phòng Bộ chủ động nắm tình hình, tham mưu chủ trương về kết hợp công tác sửa sai trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức, kiện toàn Công an xã. Đặc biệt, báo cáo đề xuất Bộ chỉ đạo công tác đấu tranh bọn phản động lợi dụng hoạt động văn hóa, văn nghệ đội lốt “Nhân văn - Giai phẩm” cấu kết với phản động lợi dụng tôn giáo hoạt động phá hoại, gây rối an ninh, trật tự. Ngoài ra, Văn phòng Bộ còn kịp thời tham mưu cho Trung ương Đảng và Bộ các chủ trương về tăng cường lãnh đạo công tác bảo vệ kinh tế; đối phó với Liên đội biệt động của Ngô Đình Diệm và công tác công an phục vụ công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa. Đối phó với âm mưu mở rộng chiến tranh ra miền Bắc của Mỹ và chính quyền Sài Gòn, Văn phòng Bộ kịp thời nắm tình hình, tham mưu  Đảng đoàn Bộ báo cáo Ban Chấp hành Trung ương ban hành Chỉ thị số 186-CT/TW, ngày 17/02/1960 “về mấy công tác lớn phải làm để đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống phản cách mạng để bảo vệ công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc”. Đây là Chỉ thị đặc biệt quan trọng về công tác công an, trong đó xác định và chỉ đạo thực hiện một cách có hệ thống những quan điểm, đường lối, chính sách, biện pháp trong đấu tranh chống phản cách mạng, định hướng cho lực lượng Công an đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự trước mắt và lâu dài. Đầu năm 1961, Văn phòng Bộ tham mưu Bộ tổ chức đợt chỉnh huấn mùa Xuân, là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới cam go, phức tạp, quyết liệt và lâu dài. Lực lượng Tham mưu Công an các địa phương đã tham mưu đẩy mạnh công tác giáo dục, cải tạo bọn phản cách mạng và những phần tử nguy hại cho xã hội, đồng thời đồng loạt mở cuộc vận động ở nhiều điểm, trên nhiều địa bàn, tạo khí thế mới trong công tác đánh địch, góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự xã hội ở miền Bắc.

Đối với công tác phòng, chống gián điệp biệt kích, lực lượng Tham mưu Công an các địa phương đã phối hợp tham mưu phát động phong trào quần chúng tạo thành sức mạnh tổng hợp bao vây, bắt gọn hầu hết các toán gián điệp biệt kích xâm nhập miền Bắc, góp phần quan trọng vào công tác bảo vệ an toàn hậu phương lớn của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Lực lượng Tham mưu các Sở, Ty Công an đã tham mưu tổng hợp có hệ thống tình hình các loại đối tượng, các hiện tượng phức tạp trong các cơ quan, xí nghiệp; phát hiện nhiều đối tượng phản động, gián điệp ẩn nấp trong nội bộ cơ quan, xí nghiệp. Tại miền Nam, để bảo vệ lực lượng cách mạng, ngay sau khi được thành lập, Văn phòng Ban Bảo vệ An ninh Trung ương Cục đã tham mưu cho Trung ương Cục nhiều quyết sách quan trọng như: Chỉ thị số 11/CTR, ngày 16/01/1962 về công tác nắm tình hình tổ chức và hoạt động do thám gián điệp của địch, đồng thời từng bước xây dựng bộ máy phản gián của ta; Chỉ thị số 16/CTR, ngày 30/5/1962 về chủ trương công tác chống do thám, gián điệp; Chỉ thị số 34/CT, ngày 28/01/1963 về công tác bảo vệ an ninh trên các tuyến hành lang; Chỉ thị số 63/CT, ngày 01/6/1963 về phá âm mưu mới của địch lợi dụng tôn giáo chống phá cách mạng. Trên cơ sở tham mưu của Văn phòng Ban An ninh Trung ương Cục, lực lượng An ninh các khu, tỉnh đẩy mạnh phát động quần chúng phòng gian, bảo mật, tích cực tiến công chính trị vào hàng ngũ địch, xây dựng cơ sở trong các ấp chiến lược, tổ chức phòng vệ dân sự của địch, đồng thời đẩy mạnh công tác diệt ác, trừ gian, chống hoạt động do thám, gián điệp.

Những năm 1966 - 1967, tại miền Bắc, Văn phòng Bộ tiếp tục tham mưu Bộ báo cáo Bộ Chính trị, Trung ương Đảng nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về bảo vệ, giữ vững an ninh, đấu tranh phòng chống âm mưu, hoạt động của bọn gián điệp và phản cách mạng, bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa. Ở miền Nam, Văn phòng Ban An ninh Trung ương Cục tham mưu Ban An ninh Trung ương Cục ban hành Chỉ thị số 32/CT, ngày 15/12/1967 về nhiệm vụ, phương hướng công tác an ninh trong thời gian tới; chỉ đạo Ban An ninh các khu, tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch bảo vệ, bố trí lại lực lượng khi có tình hình đột xuất, tăng cường lực lượng trực tiếp chiến đấu; chuẩn bị cho cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, góp phần làm phá sản “chiến lược chiến tranh cục bộ”, chấm dứt chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ. Lực lượng Tham mưu Ban An ninh Trung ương Cục tiếp tục tham mưu phát động phong trào “phòng gian, bảo mật”; thúc đẩy mạnh mẽ, nâng cao một bước về tinh thần cảnh giác, tích cực bảo vệ mình, chủ động tiêu diệt địch; chỉ đạo lực lượng An ninh đấu tranh phá kế hoạch bình định của địch, là cơ sở để xây dựng nghị quyết của Trung ương Cục về “Những vấn đề cơ bản về công tác An ninh nhân dân”.

Từ năm 1965 - 1972, lực lượng Tham mưu CAND đã không ngừng phấn đấu, làm tốt nhiệm vụ tham mưu cho lãnh đạo các cấp về công tác bảo vệ nội bộ, đánh địch trên cả chiến trường miền Nam và cuộc chiến tranh phá hoại của địch ở miền Bắc. Đây là giai đoạn lực lượng Tham mưu CAND có những đóng góp vô cùng quan trọng trong tham mưu đấu tranh phòng, chống gián điệp và bọn phản cách mạng. Những đóng góp to lớn của lực lượng Tham mưu CAND đã góp phần bảo vệ an ninh, trật tự ở miền Bắc, đánh thắng chiến lược chiến tranh cục bộ và một bước chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh của địch ở miền Nam.

Đầu năm 1974, lực lượng Tham mưu Công an các cấp đã tham mưu triển khai phát động quần chúng đẩy mạnh cuộc đấu tranh bảo vệ tài sản xã hội chủ nghĩa, quản lý lao động, quản lý thị trường, quản lý lương thực, giữ gìn trật tự xã hội, phát huy quyền lực của pháp chế xã hội chủ nghĩa, xử lý nghiêm minh và kịp thời những đối tượng trộm cắp, tham ô và làm hư hại tài sản xã hội chủ nghĩa, đối tượng làm ăn phi pháp, gây rối trật tự xã hội... Để chuẩn bị giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Vụ Nghiên cứu tổng hợp tham mưu mở các lớp bồi dưỡng chính trị, nghiệp vụ chuẩn bị chi viện cho An ninh miền Nam. Từ tháng 01 - 5/1975, lực lượng CAND ở miền Bắc đã chi viện cho An ninh miền Nam 4.500 đồng chí. Tại miền Nam, lực lượng Tham mưu Ban An ninh Trung ương Cục tập trung nắm tình hình địch, bảo vệ bí mật các cuộc hành quân của ta, bảo vệ vùng giải phóng, diệt ác, trừ gian, tấn công chính trị địch ở cơ sở. Sáng 30/4/1975, quân ta đồng loạt tiến công vào Sài Gòn; đúng 11h30 cùng ngày, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ của Nhân dân ta. Thắng lợi to lớn của quân dân cả nước có sự đóng góp tích cực của lực lượng Tham mưu CAND, đưa cách mạng Việt Nam sang một thời kỳ mới - Thời kỳ hoà bình, độc lập, thống nhất và cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Trong suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng Tham mưu CAND đã không ngừng củng cố tổ chức, đổi mới phương thức trong công tác nắm tình hình, thu thập, xử lý thông tin, tham mưu cho lãnh đạo về công tác bảo đảm an ninh, trật tự, góp phần tích cực vào công cuộc bảo vệ miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam. Đồng thời, chuẩn bị chu đáo nội dung và tham mưu tổ chức thành công 21 Hội nghị Công an toàn quốc (từ Hội nghị lần thứ 9 đến 29) và nhiều hội nghị quan trọng khác của Bộ, Trung ương Cục miền Nam. Lực lượng Tham mưu CAND thực sự là trung tâm của lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp trong chỉ đạo đấu tranh chống phản cách mạng, bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng CAND. 

3. Lực lượng Tham mưu Công an nhân dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (1975 - 1986)

- Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã mở ra một thời kỳ mới cho cách mạng Việt Nam - Thời kỳ độc lập, thống nhất và cả nước quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội. Trong điều kiện miền Nam mới giải phóng, tình hình an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội còn phức tạp. Từ tháng 5/1975, quân Pôl Pốt bắt đầu gây xung đột, chống phá Việt Nam. Ngày 31/12/1977, chính quyền Pôl Pốt đơn phương cắt đứt quan hệ ngoại giao với Việt Nam, tiến hành chiến tranh xâm lược biên giới Tây Nam nước ta. Ở phía Bắc, ngày 17/2/1979, quân Trung Quốc với nhiều loại vũ khí, xe tăng, xe bọc thép tiến công trên toàn tuyến biên giới phía Bắc Việt Nam. Trước tình hình đó, nhiệm vụ của lực lượng Công an phải tiếp tục đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự, đồng thời góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh chống hoạt động xâm lược từ bên ngoài. Lực lượng Tham mưu CAND lúc này phải tiếp tục nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của Công an các cấp.

- Giai đoạn đầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng Tham mưu CAND đã có những sự thay đổi, củng cố và phát triển về mặt tổ chức, lực lượng. Tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa V quyết định đổi tên Bộ Công an thành Bộ Nội vụ. Bộ tiếp tục củng cố Phòng Nghiên cứu tổng hợp của các đơn vị trực thuộc Bộ và Công an địa phương. Trên cơ sở tham mưu của Vụ Nghiên cứu tổng hợp, Bộ ban hành Thông tư số 204/TT-MN, ngày 01/4/1976 “Quy định về nhiệm vụ, tổ chức bộ máy và lề lối làm việc của sở, ty Công an”, trong đó sở, ty có Phòng Nghiên cứu tổng hợp thực hiện chức năng tham mưu. Thực hiện Nghị định số 250/NĐ-CP, ngày 12/6/1981 của Hội đồng Chính phủ quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Bộ Nội vụ và Quyết định số 15/QĐ-BNV, ngày 18/6/1981 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Văn phòng tổng hợp, đổi tên Vụ Nghiên cứu tổng hợp thành Văn phòng tổng hợp. Ở các Tổng cục, thành lập Văn phòng Tổng cục hoặc Cục Tham mưu; Công an địa phương có Văn phòng tổng hợp.

Thực hiện Nghị định số 250/NĐ-CP, tổ chức và hoạt động của cơ quan Tham mưu được thống nhất trong toàn quốc; công tác tham mưu có sự đổi mới và phát triển; mạng lưới giao liên xuyên suốt từ Bộ xuống địa phương; công tác thông tin, các quy trình công tác, biểu mẫu báo cáo được thông suốt. Cơ quan Tham mưu của Bộ đã nghiên cứu, soạn thảo các văn bản về chế độ thông tin, đồng thời phối hợp soạn thảo 4 cuốn Từ điển nghiệp vụ để thống nhất các thuật ngữ nghiệp vụ trong công tác thông tin. Công an 31 tỉnh, thành phố và các đơn vị trực thuộc Bộ chấn chỉnh các khâu thu nhận, chuyển giao, xử lý, lưu trữ thông tin nên công tác thông tin, chế độ báo cáo được thực hiện tốt hơn, chất lượng tăng lên, công tác thống kê được cải tiến. Sau 3 năm góp phần ổn định tình hình an ninh, trật tự trên toàn quốc, cơ quan Tham mưu CAND củng cố công tác theo dõi địa bàn, nhất là địa bàn phía Nam; cải tiến công tác nghiên cứu chuyên đề, phục vụ kịp thời công tác đấu tranh chống phản cách mạng; tham mưu cho Đảng, Chính phủ xác định chủ trương, đường lối và chính sách trong công tác đấu tranh chống phản cách mạng và bọn tội phạm khác; nghiên cứu, đề xuất và xây dựng các văn bản của Bộ về công tác công an; bước đầu xây dựng hệ thống thông tin hiện đại trong lực lượng CAND.

- Cùng với sự phát triển về tổ chức, lực lượng và công tác, vai trò, đóng góp của lực lượng Tham mưu CAND trong giai đoạn này đặc biệt quan trọng. Để ổn định tình hình an ninh, trật tự ở miền Nam sau giải phóng, Vụ Nghiên cứu tổng hợp đã tham mưu lãnh đạo Bộ báo cáo Ban Bí thư ra 12 loại thông cáo về quản lý an ninh, trật tự. Lực lượng Tham mưu CAND chủ động đề xuất lãnh đạo Công an các cấp chỉ đạo công tác cải tạo số phản cách mạng, đồng thời bảo vệ tốt chính quyền cách mạng, tham gia khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội; đề xuất với Thường vụ Trung ương Cục miền Nam ban hành Chỉ thị số 10/CT-75, ngày 22/6/1975 “Về những vấn đề trước mắt trong công tác trấn áp phản cách mạng”, giúp các cấp ủy địa phương đề ra phương hướng trong công tác trấn áp phản cách mạng phù hợp, hiệu quả, góp phần bảo vệ an ninh, trật tự ở miền Nam sau giải phóng. Đặc biệt, Vụ Nghiên cứu tổng hợp đã phối hợp tham mưu Bộ ban hành Chỉ thị số 21/CT-D3M, ngày 02/02/1976 “Về công tác bảo vệ cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung cả nước”. Đánh giá thắng lợi sau bầu cử, lãnh đạo Bộ biểu dương lực lượng Tham mưu Công an các cấp trong tham mưu, phục vụ kịp thời các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng nghiệp vụ khác, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Trước tình hình bọn phản động Pôl Pốt tăng cường xâm chiếm biên giới Tây Nam và FULRO hoạt động ráo riết ở Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, Vụ Nghiên cứu tổng hợp phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu lãnh đạo Bộ báo cáo Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 04/CT-TW, ngày 02/2/1977 “Về phát động phong trào quần chúng, xây dựng cơ sở chính trị, truy quét FULRO, bảo vệ an ninh chính trị ở các tỉnh Tây Nguyên và nam Khu V cũ”; nhiều lượt cán bộ có trình độ nghiệp vụ và kinh nghiệm công tác của Vụ Nghiên cứu tổng hợp được cử vào các tỉnh Tây Nguyên nắm tình hình, phối hợp với Công an địa phương xây dựng phương án đấu tranh với loại đối tượng nguy hiểm này. Thực hiện Chỉ thị số 28/CT-BNV, ngày 08/8/1978 của Bộ “Về công tác đấu tranh chống phản cách mạng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới”, lực lượng Tham mưu CAND đã chủ động tham mưu triển khai thực hiện; đề xuất lãnh đạo Bộ, Công an địa phương ban hành mệnh lệnh chiến đấu và phục vụ chiến đấu trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở hai đầu biên giới. Sau khi kết thúc chiến tranh biên giới Tây Bắc và Tây Nam, lực lượng Tham mưu Công an các địa phương tăng cường nắm tình hình, tham mưu và phối hợp với cấp ủy địa phương, lực lượng quân sự, quần chúng Nhân dân khu vực biên giới đấu tranh với các hoạt động xâm lấn biên giới, phản tuyên truyền, âm mưu gây bạo loạn. Đối với công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, lực lượng Tham mưu CAND, nhất là các địa phương đã tham mưu xây dựng chương trình, kế hoạch bố trí lực lượng phù hợp với từng địa bàn để đấu tranh chống hoạt động xâm phạm tài sản xã hội chủ nghĩa, truy quét tội phạm hình sự ở những địa bàn trọng điểm. Giữa năm 1984, để phục vụ cuộc bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp huyện, xã và tương đương, lực lượng Tham mưu Công an các địa phương, nhất là các tỉnh biên giới phía Bắc, Tây Nguyên tham mưu triển khai các mặt công tác, lập kế hoạch bố trí lực lượng bảo đảm tốt an ninh, trật tự.

Trong giai đoạn 1975 - 1986, lực lượng tham mưu CAND tiếp tục củng cố về tổ chức, tập trung thực hiện tốt công tác thông tin để phân tích tổng hợp, dự báo tình hình; đề xuất và chuẩn bị cho lãnh đạo ra quyết định chính xác, kịp thời; hướng dẫn tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, mệnh lệnh công tác. Bên cạnh làm tốt chức năng tham mưu cho Bộ, Công an địa phương chỉ đạo toàn diện các mặt công tác công an, lực lượng Tham mưu CAND đã chuẩn bị chu đáo các nội dung phục vụ 12 Hội nghị Công an toàn quốc (từ Hội nghị lần thứ 30 đến 41) và nhiều Hội nghị quan trọng khác của Bộ, đồng thời tham mưu triển khai nhiều phương án, kế hoạch bảo đảm an ninh, trật tự các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và địa phương, góp phần ổn định tình hình an ninh, trật tự, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

4. Lực lượng Tham mưu Công an nhân dân trong công cuộc đổi mới và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (1986 - nay)

* Giai đoạn thực hiện đường lối đổi mới toàn diện (1986 - 1996):

- Giữa thập niên 80 của thế kỷ XX, kinh tế - xã hội nước ta rơi vào khủng hoảng; xã hội xuất hiện nhiều tiêu cực; pháp luật, kỷ cương không được chấp hành nghiêm. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng trên cơ sở nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện. Đối với lực lượng Công an, Nghị quyết Đại hội xác định, xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, có cơ sở vững chắc trong quần chúng, có trình độ nghiệp vụ ngày càng cao, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và Nhân dân. Yêu cầu đổi mới về công tác bảo đảm an ninh, trật tự trở thành vấn đề quan trọng hàng đầu, trước mắt và lâu dài. Nhiệm vụ của lực lượng Tham mưu CAND lúc này là phải tự đổi mới, phục vụ công cuộc đổi mới trong CAND, góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới của đất nước.

- Bối cảnh tình hình đất nước đặt ra yêu cầu đổi mới đối với lực lượng CAND nói chung và Tham mưu CAND nói riêng. Ngày 28/6/1988, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 2360-QĐ/BNV đổi tên Văn phòng tổng hợp thành Cục Tham mưu tổng hợp; Công an các tỉnh, thành phố đổi tên Phòng Tổng hợp thành Phòng Tham mưu tổng hợp. Giai đoạn này, Cục Tham mưu tổng hợp được giao thêm nhiệm vụ mới là nghiên cứu, đề xuất Bộ trưởng quyết định các chủ trương, phương hướng, kế hoạch ứng dụng khoa học xử lý thông tin và máy tính điện tử trong lực lượng CAND và hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức thực hiện. Ngày 11/9/1993, Đảng ủy Công an Trung ương ban hành Quyết định số 04-QĐ/ĐUCATW về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức của Văn phòng Đảng ủy Công an Trung ương, theo đó, các quyết định của Bộ Công an quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Văn phòng Bộ sau này đều xác định Văn phòng Bộ, đồng thời là Văn phòng Đảng ủy Công an Trung ương. Ngày 17/10/1995, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 1058/QĐ-BNV đổi tên Cục Tham mưu tổng hợp Bộ Nội vụ thành Văn phòng Bộ Nội vụ.

Cùng với việc kiện toàn về tổ chức, lực lượng Tham mưu CAND đã tiến hành đổi mới mạnh mẽ về công tác. Trong theo dõi, đôn đốc thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, lực lượng Tham mưu tập trung chấn chỉnh, cải tiến cách thức làm việc; các chủ trương lớn của Trung ương, Bộ, cấp ủy, chính quyền địa phương đều được lực lượng Tham mưu CAND kịp thời tham mưu quán triệt, hướng dẫn thực hiện và thường xuyên đôn đốc, kiểm tra. Trong công tác nghiên cứu biên tập có nhiều đổi mới, tập trung nghiên cứu về lý luận khoa học nghiệp vụ, về chiến lược an ninh quốc gia, thế trận an ninh nhân dân, giải quyết các điểm nóng. Lực lượng Tham mưu của Bộ bước đầu thực hiện chức năng thẩm định các văn bản chính do các đơn vị soạn thảo trước khi trình Bộ ban hành. Nhìn chung, công tác tham mưu đã có một bước cải tiến; công tác thông tin, cơ yếu được tăng cường, đổi mới; bước đầu nghiên cứu những vấn đề có ý nghĩa chiến lược. Đặc biệt, năm 1990, lực lượng Tham mưu CAND bắt đầu sử dụng máy tính vào công tác chuyên môn; mặc dù mới chỉ mang tính bước đầu, song cũng là một bước đột phá lớn, cơ sở để nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ tham mưu ngày một tốt hơn.

- Bên cạnh đổi mới về tổ chức và công tác, giai đoạn này, lực lượng Tham mưu CAND có những đóng góp tích cực vào thành công chung của sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Cuối năm 1988 và đầu năm 1989, trước tình hình tội phạm hoạt động manh động trên nhiều lĩnh vực, địa bàn, tuyến giao thông quan trọng, một số băng nhóm hoạt động trên diện rộng, gây hoang mang trong Nhân dân, lực lượng Tham mưu CAND đã tham mưu Bộ báo cáo đề xuất Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ban hành Chỉ thị số 135/CT-HĐBT, ngày 14/5/1989 về tăng cường công tác bảo vệ trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới. Phòng Tham mưu tổng hợp Công an các tỉnh, thành phố tham mưu quán triệt, triển khai thực hiện. Sau 6 tháng, phạm pháp hình sự giảm rõ rệt; địa bàn cơ sở trật tự, an toàn hơn; bọn tội phạm không dám lộng hành; niềm tin của Nhân dân đối với lực lượng Công an được củng cố; phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc được nâng lên. Công an các địa phương tham mưu thực hiện tốt như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nam Ninh, Hà Sơn Bình, Thanh Hóa, Nghệ An.

Thời gian này, cuộc đấu tranh chống “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, trong đó CAND là lực lượng nòng cốt. Lực lượng Tham mưu của Bộ và Tổng cục An ninh đã tham mưu cho Bộ báo cáo Bộ Chính trị về âm mưu, phương thức, thủ đoạn hoạt động “diễn biến hoà bình”, đề xuất nhiệm vụ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong đó nhiệm vụ xây dựng thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân là vấn đề then chốt. Cơ quan Tham mưu của Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng phối hợp phục vụ lãnh đạo 02 Bộ đề xuất Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 03-NQ/TW, ngày 29/6/1992 về “nhiệm vụ quốc phòng và bảo vệ an ninh quốc gia, chống “diễn biến hoà bình” của địch” và tổ chức triển khai thực hiện trong toàn lực lượng. Thời gian này, lực lượng Tham mưu CAND đã chủ động tham mưu cho lãnh đạo Bộ, các Tổng cục và cấp ủy, chính quyền địa phương lãnh đạo, chỉ đạo phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với chiến lược “diễn biến hòa bình” và các loại tội phạm; tham mưu triển khai kế hoạch bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và địa phương; tổ chức thành công 10 Hội nghị Công an toàn quốc (Hội nghị lần thứ 42 đến 51) và các Hội nghị quan trọng khác, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới.

* Giai đoạn đẩy mạnh công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế (1996 - nay):

- Sau 10 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa rất quan trọng. Nước ta đã thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, song một số mặt còn chưa vững chắc. Nhiệm vụ chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã cơ bản hoàn thành, cho phép chuyển sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; tổ chức sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, xã và đặc biệt là đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, “cách mạng màu” hòng làm mất ổn định an ninh chính trị, gây bạo loạn, lật đổ; các đối tượng phản động trong và ngoài nước tăng cường móc nối, lôi kéo, hoạt động chống phá quyết liệt; tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội còn phức tạp. Nhiệm vụ quan trọng của lực lượng Công an giai đoạn này là đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước; đấu tranh ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi các loại tội phạm; giảm trọng án, các tệ nạn xã hội, tạo môi trường hòa bình, ổn định phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, góp phần quan trọng đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

- Giai đoạn này chứng kiến sự phát triển, trưởng thành vượt bậc của lực lượng Tham mưu CAND cả về tổ chức, lực lượng và công tác theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả với các dấu mốc quan trọng sau:

+ Từ năm 1998 đến năm 2018: Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của Công an trong thời kỳ đầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ngày 07/5/1998, kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa X đã thông qua Nghị quyết số 13-1998/NQ-QH10 đổi tên Bộ Nội vụ thành Bộ Công an; Chính phủ ban hành Nghị định số 37-1998/NĐ-CP, ngày 09/6/1998 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy Bộ Công an, theo đó Bộ Công an có Văn phòng Bộ và 6 Tổng cục. Trong các Tổng cục có Văn phòng Tổng cục hoặc Cục Tham mưu; trong Bộ Tư lệnh và các Vụ, Cục trực thuộc có Phòng Tham mưu; Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có Văn phòng Công an tỉnh, thành phố và cơ bản duy trì ổn định hệ thống cơ quan Tham mưu trong CAND.

+ Từ năm 2018 đến tháng 02/2025: Thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TW, ngày 15/3/2018 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy Bộ Công an tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và Nghị định số 01/2018/NĐ-CP, ngày 06/8/2018 của Chính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công an, với phương châm “Bộ tinh, tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở”; không tổ chức cấp Tổng cục nên các Cục Tham mưu thuộc các Tổng cục giải thể, chuyển hầu hết chức năng, nhiệm vụ về Văn phòng Bộ. Từ đây, cơ quan Tham mưu CAND cơ bản thống nhất tên gọi, tổ chức bộ máy. Ở Bộ có Văn phòng Bộ; các đơn vị trực thuộc Bộ có Phòng Tham mưu tổng hợp/Phòng Tham mưu tác chiến; Công an tỉnh, thành phố có Phòng Tham mưu; Công an cấp huyện có Đội Tham mưu; Công an cấp xã có Tổ Tổng hợp.

+ Từ tháng 3/2025 đến nay, triển khai thực hiện Đề án số 25/ĐA-BCA ngày 11/01/2025, theo mô hình Công an địa phương 02 cấp, không tổ chức Công an cấp huyện. Tổ chức bộ máy cơ quan Tham mưu Công an các cấp được kiện toàn theo hướng tập trung thống nhất, chuyên sâu, chuyên nghiệp và hiện đại, là một trong số ít lực lượng chuyên trách được tổ chức xuyên suốt cả 03 cấp Công an (cấp Bộ, cấp tỉnh, cấp xã); chức năng, nhiệm vụ được xác định rõ ràng, rành mạch. Văn phòng Bộ đã tham mưu xây dựng Đề án số 01/ĐA-BCA, ngày 06/01/2023 về xây dựng lực lượng Tham mưu CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Cùng với quá trình hoàn thiện tổ chức bộ máy, công tác tham mưu đã có sự cải tiến, đổi mới và phát triển về mọi mặt; tăng cường ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào thu nhận, nghiên cứu, tổng hợp, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình; bước đầu đổi mới công tác tham mưu tổ chức các hội nghị, chương trình tập huấn theo hướng triệt để ứng dụng công nghệ thông tin; bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện quy chế, quy định, quy trình công tác; chủ động quán triệt và tham mưu thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; quan tâm phối hợp, trao đổi thông tin và đổi mới công tác kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc thực hiện.

- Thời kỳ đẩy mạnh công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, lực lượng Tham mưu CAND tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Giai đoạn đầu của thời kỳ này, lực lượng Tham mưu của Bộ và các Tổng cục đã tích cực tham mưu Bộ báo cáo Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiều chủ trương quan trọng như: Báo cáo Bộ Chính trị về tình hình, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự, xây dựng lực lượng CAND trong các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương; tham mưu Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết về đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, gây bạo loạn, lật đổ của các thế lực thù địch; tham mưu Bộ Chính trị xây dựng Chiến lược an ninh quốc gia; tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/1998/NQ-CP, ngày 31/7/1998 về tăng cường công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới và Quyết định số 138/1998/QĐ-TTg, ngày 31/7/1998 về phê duyệt Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm; thành lập Ủy ban quốc gia phòng, chống tội phạm, Ủy ban quốc gia phòng, chống ma túy; Nghị quyết Trung ương 8 (khóa IX) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, Nghị quyết số 40-NQ/TW, ngày 08/11/2004 của Bộ Chính trị về nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác công an trong tình hình mới; Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 26/3/2008 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới; Chỉ thị số 48-CT/TW, ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Đặc biệt, lực lượng Tham mưu CAND đã tập trung nghiên cứu đổi mới một cách sâu sắc, toàn diện công tác nghiệp vụ cơ bản và tham mưu Bộ ban hành các chỉ thị quy định về công tác này để triển khai thực hiện trên toàn quốc. Lực lượng Tham mưu CAND, đặc biệt là Tham mưu Công an các địa phương đã kịp thời tham mưu giải quyết có hiệu quả các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự nổi lên trên địa bàn, nhất là tình hình tranh chấp, khiếu kiện, hoạt động của bọn phản động và các loại tội phạm nguy hiểm khác.

Bước vào thế kỷ XXI, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra những thách thức mới. Để kịp thời giải quyết những vấn đề phức tạp phát sinh tại Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, lực lượng Tham mưu CAND đã tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương, cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở những vùng trọng điểm; giải quyết những “điểm nóng” phức tạp; phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động thâm nhập nội bộ, lợi dụng vấn đề “dân chủ, nhân quyền” để tập hợp lực lượng, gây rối an ninh, trật tự. Lực lượng Tham mưu của Bộ, các Tổng cục và Công an địa phương đã tham mưu giải quyết, ổn định tình hình, không để lan rộng, kéo dài các vụ việc như: bạo loạn ở Tây Nguyên; phá rối an ninh tại huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên; biểu tình gây rối an ninh, trật tự, hủy hoại tài sản, chống người thi hành công vụ tại Bình Dương, Đồng Nai, Hà Tĩnh liên quan tình hình Biển Đông và ô nhiễm môi trường tại Formosa Hà Tĩnh. Đặc biệt, lực lượng Tham mưu của Bộ, các Tổng cục, Cục nghiệp vụ đã tham mưu, đề xuất Trung ương Đảng, Bộ Chính trị nhiều chủ trương mang tính chiến lược như: Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 25/10/2013 về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới’’; Chỉ thị số 46-CT/TW, ngày 22/6/2015 về ‘‘Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới’’; Chỉ thị số 12-CT/TW, ngày 05/01/2017 “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế”; Nghị quyết số 30-NQ/TW, ngày 25/7/2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược An ninh mạng quốc gia; Chỉ thị số 26-CT/TW, ngày 09/11/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; Nghị quyết số 51-NQ/TW, ngày 05/9/2019 của Bộ Chính trị về “Chiến lược bảo vệ An ninh quốc gia”; Kết luận số 13-KL/TW, ngày 16/8/2021 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW, ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; Chỉ thị số 23-CT/TW, ngày 25/5/2023 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới; Chỉ thị số 24-CT/TW, ngày 13/7/2023 của Bộ Chính trị về “Bảo đảm vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện sâu rộng”. Bên cạnh đó, lực lượng Tham mưu CAND, đặc biệt là Văn phòng Bộ và Cục Tham mưu của các Tổng cục đã tham mưu triển khai các mặt công tác điều phối bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn nhiều sự kiện chính trị trọng đại như: Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Đại hội đồng liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 132 (IPU-132), Tuần lễ cấp cao APEC 2017, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên lần thứ 2; kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khách nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; các kỳ Đại hội Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.

Bên cạnh làm tốt công tác tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước, Văn phòng Bộ còn tham mưu thực hiện tốt công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trên lĩnh vực bảo đảm an ninh, trật tự; thực hiện Quy chế làm việc của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và theo dõi tiến độ đề án, dự án, nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Công an; chương trình công tác lớn của Bộ Công an chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Văn phòng Bộ đã chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan chuẩn bị nội dung phục vụ đồng chí Bộ trưởng dự họp Bộ Chính trị, các Hội nghị Trung ương Đảng, các kỳ họp của Quốc hội, Chính phủ; hoàn thành tốt vai trò Thường trực giúp việc các Ban Chỉ đạo Trung ương có thành phần là lãnh đạo Bộ Công an và Thường trực Tiểu ban An ninh, trật tự các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước. Lực lượng Tham mưu của các Cục và Công an địa phương tham mưu cho lãnh đạo Cục, Công an và cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo toàn diện các mặt công tác bảo đảm an ninh, trật tự, xây dựng lực lượng CAND; tham mưu xây dựng và triển khai thực hiện nhiều phương án, kế hoạch, cao điểm bảo đảm an ninh, trật tự, tấn công, trấn áp tội phạm. Ngoài ra, lực lượng Tham mưu CAND tham mưu tổ chức, phục vụ chu đáo các Hội nghị Công an toàn quốc và nhiều hội nghị chuyên đề quan trọng khác. Trong đại dịch COVID-19, Văn phòng Bộ đã làm tốt công tác tham mưu cho Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 Bộ Công an và Bộ Chỉ huy tiền phương của Bộ Công an chỉ đạo công tác phòng, chống dịch tại các tỉnh, thành phố phía Nam; Phòng Tham mưu Công an các tỉnh, thành phố vừa tham gia chống dịch, vừa tham mưu cho Ban Chỉ đạo các tỉnh, thành phố lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống dịch hiệu quả. Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, chưa từng có tiền lệ trong lịch sử của lực lượng Công an nói chung và lực lượng Tham mưu CAND nói riêng.

Trước xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, lực lượng Tham mưu CAND đã nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, bám sát nhiệm vụ chính trị được giao, tích cực, chủ động tham mưu tổ chức các phái đoàn sang trao đổi kinh nghiệm với cơ quan An ninh, Cảnh sát các nước. Những hoạt động quốc tế tại Việt Nam, lực lượng Tham mưu CAND đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ tham mưu cho lãnh đạo Bộ, Công an địa phương xây dựng và triển khai kế hoạch bảo vệ an ninh, an toàn. Giai đoạn này, nhiệm vụ tham mưu chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ điện tử, chính quyền điện tử được quan tâm đặc biệt. Văn phòng Bộ đã chủ trì, phối hợp với các đơn vị hoàn thành xây dựng và tham mưu tổ chức Lễ khai trương Cổng dịch vụ công Bộ Công an tại Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 76. Đây là hệ thống tập trung đầu tiên của ngành Công an có chức năng tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp ở mức độ 3, mức độ 4. Đồng thời, trực tiếp nghiên cứu, đề xuất xây dựng, nâng cấp hệ thống Hội nghị trực tuyến trong CAND; Hệ thống gửi nhận văn bản điện tử trong nội bộ Bộ Công an và kết nối Trục liên thông văn bản Quốc gia góp phần phục vụ kịp thời, hiệu quả công tác chỉ huy, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ, cắt giảm giấy tờ truyền thống. Đặc biệt, tham mưu triển khai thực hiện các nội dung về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Trong suốt 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Tham mưu CAND đã phát huy truyền thống vẻ vang, nỗ lực phấn đấu, vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần không nhỏ vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tạo tiền đề vững chắc đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nhiều đồng chí lãnh đạo cơ quan Tham mưu CAND trưởng thành vượt bậc, trở thành lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an, là những tấm gương sáng ngời để các thế hệ Tham mưu CAND học tập, noi theo. Ghi nhận những công lao, thành tích của lực lượng Tham m­ưu CAND trong gần 80 năm qua, Đảng, Nhà n­ước đã tặng nhiều Huân chư­ơng Quân công, Chiến công các loại và nhiều phần thưởng cao quý khác cho những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác, chiến đấu và xây dựng lực l­ượng. Riêng Văn phòng Bộ 02 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng hoa; 01 lần được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh; 05 lần đ­ược tặng Huân chương Quân công; 01 lần được tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba và 02 lần đ­ược tặng thưởng Huân chư­ơng Chiến công.

III. LỰC LƯỢNG THAM MƯU CÔNG AN NHÂN DÂN PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG VẺ VANG, THỰC HIỆN THẮNG LỢI CÁC MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ BẢO VỆ AN NINH QUỐC GIA, BẢO ĐẢM TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI, CÙNG CẢ NƯỚC BƯỚC VÀO KỶ NGUYÊN PHÁT TRIỂN MỚI

1. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Tham mưu CAND đã đúc kết được những bài học kinh nghiệm quý báu, là “kim chỉ nam” cho lực lượng Tham mưu CAND hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ:

(1) Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, cấp ủy, chính quyền địa phương, lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp là nhân tố quyết định nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu CAND. Lãnh đạo Công an các cấp phải xác định đúng vai trò, vị trí của cơ quan Tham mưu CAND là trung tâm nghiên cứu, tham mưu, “bộ óc thứ hai”, “cánh tay nối dài” của lãnh đạo, chỉ huy, từ đó xác định rõ nhiệm vụ công tác tham mưu đi đôi với quy định quyền hạn t­ương xứng để đảm bảo cho lực l­ượng Tham m­ưu hoàn thành nhiệm vụ.

(2) Công tác tham mưu phải luôn bám sát và phục vụ có hiệu quả nhiệm vụ chính trị của Công an đơn vị, địa phương. Công tác tham m­ưu phải nắm vững và quán triệt sâu sắc tư tưởng, quan điểm chỉ đạo của Đảng; nắm chắc và dự báo đúng tình hình để tham mư­u cho Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an và cấp ủy, chính quyền các cấp về những chủ trư­ơng, đ­ường lối, giải pháp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và xây dựng lực l­ượng CAND.

(3) Phải chú trọng rà soát, bổ sung, hoàn thiện về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và kiện toàn tổ chức bộ máy của các cơ quan Tham mưu CAND đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của từng giai đoạn cụ thể. Hệ thống tổ chức cơ quan Tham m­ưu phải đảm bảo thống nhất, thông suốt từ Bộ đến cơ sở và có quan hệ chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ cũng như các cơ quan, đơn vị ngoài ngành.

(4) Không ngừng củng cố, đổi mới công tác tham mưu cả về tư duy và phương pháp. Công tác tham mưu phải được thể chế hóa bằng các quy trình, chế độ công tác, đảm bảo thống nhất trong nhận thức và hành động. Đặc biệt, phải xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học trên tất cả các lĩnh vực để phục vụ công tác tham mưu kịp thời, hiệu quả. Chú trọng công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện chương trình, kế hoạch và mệnh lệnh, chỉ đạo của cấp trên.

(5) Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin; bảo đảm các điều kiện cơ bản về cơ sở vật chất, chế độ chính sách cho cơ quan Tham mưu và đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu là yếu tố quan trọng để thu hút nhân tài, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu CAND. Lãnh đạo, chỉ huy Công an các cấp phải quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ Tham mưu có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất và năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ và phải coi đây là nhân tố quan trọng nhất, quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu.

2. Thời gian tới, tình hình thế giới, khu vực và trong nước diễn biến nhanh chóng, có cả thời cơ và thách thức mới đan xen. Đặc biệt, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 diễn ra nhanh, sâu sắc và toàn diện hơn, nhất là sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), Vạn vật kết nối Internet (IoT), các vấn đề toàn cầu và an ninh phi truyền thống,.. đang đặt ra thách thức không nhỏ đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong nước, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đang nỗ lực phấn đấu để hoàn thành 02 mục tiêu 100 năm, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Nhiệm vụ của lực lượng CAND sẽ khó khăn và phức tạp hơn, đòi hỏi công tác tham mưu phải đi trước một bước, bám sát một số định hướng sau:

(1) Lực lượng Tham mưu CAND cần tiếp tục đổi mới về nhận thức và tư duy, khẩn trương tham mưu cho lãnh đạo các cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện và tổ chức thực hiện hiệu quả: Đề án xây dựng lực lượng Tham mưu CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; Đề án xây dựng lực lượng Công an tỉnh, thành phố thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới, để phù hợp với tổ chức bộ máy Công an và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tham mưu Đảng ủy Công an Trung ương ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành Chỉ thị về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu CAND, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới thay thế Nghị quyết số 10-NQ/ĐUCA và Chỉ thị số 09/CT-BCA, ngày 01/10/2013 về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu CAND trong tình hình mới; là cơ sở, định hướng để lực lượng Tham mưu CAND phát huy truyền thống, tiếp tục hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

(2) Quan tâm trang bị đầy đủ các trang thiết bị hiện đại, đồng bộ phục vụ công tác tham mưu trong xu thế chung tất yếu của quá trình chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ điện tử, chính quyền điện tử. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học theo từng lĩnh vực, chuyên đề,… phục vụ công tác tham mưu, lãnh đạo, chỉ huy kịp thời. Cần xác định “thông tin” có vai trò hết sức quan trọng, yếu tố quyết định đến chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu; muốn tham mưu tốt, phải có thông tin tốt, đủ, đúng, kịp thời. Yêu cầu đặt ra là phải tổ chức công tác thông tin trong CAND, nhất là công tác tổng hợp, báo cáo, thống kê số liệu đảm bảo kịp thời, tập trung, thống nhất, chính xác, sát thực tiễn. Đảm bảo chế độ chính sách vượt trội để thu hút nhân tài, những cán bộ tâm huyết, tận tụy đối với công tác tham mưu. Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác tham mưu Công an các cấp; chuẩn hóa trình độ chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, ngoại ngữ, tin học.

(3) Công tác tham mưu phải quán triệt phương châm: “Sớm - Sắc - Chắc - Sâu”. Cán bộ tham mưu phải tự học tập, tự trau dồi kiến thức, kỹ năng; sớm phát hiện vấn đề, sớm tham mưu, đề xuất chủ trương, đối sách công tác công an; tham mưu, đề xuất phải sắc bén, chắc chắn, hướng tới tham mưu ngày càng chuyên sâu, chiến lược. Công tác tham mưu phải bám sát quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an và cấp ủy, chính quyền, chỉ huy Công an các cấp. Coi trọng công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, phát triển, làm sáng tỏ lý luận về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới. Triệt để ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ vào công tác tham mưu. Tích cực, chủ động tham mưu thực hiện thắng lợi 04 nghị quyết là “Bộ tứ trụ cột”; đặc biệt là các giải pháp nhằm đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; xác định rõ mục tiêu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của CAND trong mục tiêu chung của đất nước. Phối hợp tham mưu vận hành hiệu năng, hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và thực hiện thắng lợi 02 mục tiêu 100 năm, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

(4) Thực hiện tốt công tác phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan Tham mưu trong CAND và giữa cơ quan Tham mưu CAND với cơ quan Tham mưu của các ban, bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương; giữa cơ quan Tham mưu với các đơn vị chiến đấu, Công an địa phương. Tăng cường công tác đối ngoại; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế.

Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu CAND là dịp để chúng ta ôn lại lịch sử hào hùng của dân tộc, truyền thống vẻ vang của lực lượng Tham mưu CAND. Đồng thời, đây cũng là dịp để khơi dậy niềm tự hào, tự tôn dân tộc; phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước; ra sức học tập, rèn luyện, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị vững vàng, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới, tạo tiền đề đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới./.