Từ những mẫu AND – nối dài hành trình tri ân

Tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc là đạo lý được hun đúc qua bao thế hệ người Việt Nam. Trên địa bàn tỉnh Tây Ninh, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được thể hiện qua những hoạt động thăm hỏi, chăm lo gia đình chính sách, phụng dưỡng Mẹ Việt Nam Anh hùng, xây dựng, tôn tạo các công trình ghi công liệt sĩ, mà còn được cụ thể hóa bằng những việc làm bền bỉ, thiết thực nhằm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính những người đã nằm lại trong chiến tranh. Trong hành trình ấy, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin là một nhiệm vụ đặc biệt. Phía sau mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận không chỉ là một dữ liệu khoa học phục vụ công tác đối sánh, mà còn là niềm hy vọng của những gia đình đã nhiều năm, thậm chí qua nhiều thế hệ, mong chờ một ngày biết được thông tin về người thân đã hy sinh.

Tiếp nối kết quả đợt 1 với 5.755 mẫu ADN đã được thu nhận, Công an tỉnh Tây Ninh phối hợp chính quyền địa phương rà soát hơn 2.000 trường hợp thân nhân liệt sĩ đủ điều kiện và tổ chức thu nhận mẫu đợt 2 từ ngày 26 đến 28/10/2026 tại 12 điểm trên địa bàn tỉnh, tạo thuận lợi để thân nhân cung cấp mẫu, góp phần phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ…

Theo đó, những ngày cuối tháng 10/2026, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh, hành trình ấy tiếp tục được nối dài bằng những việc làm cụ thể, tận tâm của lực lượng Công an và các đơn vị phối hợp.

Tại xã Phước Lý, ngày 27/10/2026, Công an xã phối hợp Đoàn công tác Công an tỉnh Tây Ninh tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các gia đình, việc thu mẫu được thực hiện bằng cả hình thức tập trung và lưu động. Thân nhân có thể đến điểm thu mẫu tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Mỹ Lệ; đối với những người tuổi cao, sức khỏe yếu, đi lại khó khăn, cán bộ trực tiếp đến tận nhà để thực hiện. Đằng sau sự chủ động ấy là cả một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng. Công an xã Phước Lý phối hợp Phòng Văn hóa - Xã hội và Ban điều hành các ấp rà soát, xác minh, cập nhật thông tin liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ lên hệ thống; cán bộ đến từng gia đình tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kê khai phiếu đăng ký và giấy đồng thuận thu mẫu. Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở trao giấy mời tận tay từng thân nhân, thông tin cụ thể về thời gian, địa điểm và việc thu mẫu hoàn toàn miễn phí.

Ảnh. Cán bộ Công an xã Phước Lý phối hợp với Đoàn công tác thu nhận mẫu sinh phẩm ADN lưu động tại nhà thân nhân liệt sĩ

Qua rà soát, toàn xã có 23 thân nhân liệt sĩ thuộc diện thu mẫu, trong đó 09 người tuổi cao, sức khỏe yếu cần được thu mẫu lưu động. Công an xã thành lập các tổ hướng dẫn, đưa đón và phối hợp lấy mẫu; phân công cán bộ Công an xã, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và Trưởng các ấp cùng tham gia, bảo đảm rõ người, rõ việc.

Với những thân nhân đến thu mẫu tập trung, Công an xã bố trí phương tiện đưa đón; tại điểm thu mẫu, thân nhân được tiếp đón, đối chiếu danh sách, kiểm tra thông tin trước khi thực hiện các bước chuyên môn. Nước uống, đồ ăn nhẹ được chuẩn bị; cán bộ y tế xã có mặt để hỗ trợ sức khỏe, nhất là đối với người cao tuổi.

Còn với những trường hợp không thể đi lại, cán bộ Công an xã cùng lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở phối hợp đưa Đoàn công tác đến tận nhà. Từ việc hỗ trợ xác thực thông tin căn cước, hoàn thiện hồ sơ đến lấy mẫu sinh phẩm, tất cả được thực hiện với sự cẩn trọng, chu đáo. Với những cụ già yếu, nằm một chỗ, mẫu được lấy ngay tại giường.

Những việc làm tưởng như rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa lớn đối với các gia đình. Bởi trong hành trình tìm kiếm người thân đã kéo dài qua nhiều năm tháng, sự tận tình của cán bộ, chiến sĩ không chỉ giúp họ thuận lợi hơn trong việc thực hiện thủ tục, mà còn mang đến cảm giác được sẻ chia, được đồng hành trong một hành trình nhiều cảm xúc.

Còn tại phường Long Hoa, đợt thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin đợt 2 năm 2026 được tổ chức tại Hội trường Ban Chỉ huy Quân sự phường. Đã có 33 mẫu sinh phẩm ADN được thu nhận. Quy trình được thực hiện khoa học, bảo mật, đồng thời tạo điều kiện phù hợp về thời gian và sức khỏe cho các thân nhân tham gia.

Ảnh. Thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ tại phường Long Hoa

Ở xã Trà Vong, cùng ngày, Công an xã phối hợp tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN cho 09 thân nhân liệt sĩ. Trong đó, 08 trường hợp được lấy mẫu tại Hội trường UBND xã Tân Châu, trường hợp còn lại được lấy mẫu lưu động tại ấp Mỏ Công nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân không thể đến địa điểm tập trung.

Ảnh. Cán bộ Công an xã Trà Vong cùng thân nhân liệt sĩ.

Từ Phước Lý, Long Hoa đến Trà Vong cũng như các điểm tổ chức thu nhận mẫu ADN khác, các quy trình bảo đảm các trường hợp đủ điều kiện được tiếp cận hoạt động thu nhận mẫu, đúng đối tượng, đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm thông tin phục vụ công tác đối sánh ADN.

Đó cũng là hình ảnh sinh động cho thấy sự vào cuộc trách nhiệm của lực lượng Công an từ tỉnh đến cơ sở. Công tác chuyên môn được thực hiện chặt chẽ, nhưng cách tổ chức lại được đặt trên nền tảng của sự gần dân, sát dân và thấu hiểu hoàn cảnh của từng gia đình. Với những người cao tuổi, sức khỏe yếu, cán bộ đến tận nhà. Với những gia đình cần hỗ trợ về thủ tục, cán bộ hướng dẫn tận tình. Với mỗi thông tin liên quan đến liệt sĩ, các lực lượng đều thận trọng xác minh, cập nhật, bảo đảm dữ liệu chính xác.

Phía sau mỗi mẫu ADN là một câu chuyện

Phía sau mỗi mẫu ADN là một câu chuyện, có thể đó là mẫu sinh phẩm của một người em đã cả đời mong biết nơi anh mình nằm lại. Có thể là người con đã nhiều năm gìn giữ những ký ức ít ỏi về người cha ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Cũng có thể là thế hệ sau, những người chưa từng gặp mặt nhưng vẫn muốn tìm lại thông tin về người thân đã hy sinh cho đất nước…

Chiến tranh đã lùi xa, thời gian đã đi qua, nhiều nhân chứng không còn, nhiều thông tin bị thất lạc. Nhưng mong muốn tìm lại danh tính người đã hy sinh vẫn chưa bao giờ mất đi. Vì vậy, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận hôm nay chính là thêm một cơ hội để những thông tin còn thiếu được bổ sung vào cơ sở dữ liệu, phục vụ quá trình xác minh, đối sánh, từng bước tìm ra danh tính các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Ở góc độ khoa học, đó là một bước tiến trong ứng dụng dữ liệu ADN phục vụ xác định danh tính liệt sĩ. Nhưng ở góc độ nhân văn, mỗi kết quả đối sánh thành công còn là sự trở về. Trở về với tên tuổi, quê quán, gia đình. Trở về với những người đã chờ đợi. Và trở về với sự ghi nhận đầy đủ hơn của Tổ quốc đối với một người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Bởi vậy, tìm kiếm và xác định danh tính liệt sĩ không đơn thuần là hoàn thiện một thông tin còn thiếu trong hồ sơ. Đó là hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống; trả lại cho gia đình một phần ký ức; đồng thời góp phần làm trọn vẹn hơn công tác đền ơn đáp nghĩa.

Từ những mẫu sinh phẩm được thu nhận tại cơ sở, có thể thấy công tác tri ân hôm nay đang được thực hiện bằng nhiều cách thức mới, khoa học và thiết thực hơn. Đó là sự kết hợp giữa chính sách, trách nhiệm quản lý nhà nước, ứng dụng khoa học - công nghệ và trên hết là tình cảm, trách nhiệm của con người đối với con người.

Mỗi cán bộ đến tận nhà một thân nhân cao tuổi, mỗi lực lượng tham gia hỗ trợ đưa đón, mỗi thông tin được rà soát, xác minh, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận cẩn trọng đều góp thêm một phần vào hành trình chung ấy. Để rồi từ những việc làm cụ thể ở từng xã, từng phường, giá trị của công tác đền ơn đáp nghĩa tiếp tục được lan tỏa rộng hơn trong toàn xã hội.

Tri ân không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn là trách nhiệm của hiện tại. Đó là trách nhiệm chăm lo tốt hơn cho người có công, tiếp tục tìm kiếm những người đã hy sinh nhưng chưa được xác định danh tính, đồng hành cùng các gia đình còn mang trong mình nỗi mong chờ và không để những hy sinh vì Tổ quốc bị lãng quên theo thời gian.

Hành trình tìm kiếm danh tính liệt sĩ có thể còn dài, bởi chiến tranh đã để lại những khoảng trống thông tin mà không phải ngày một ngày hai có thể lấp đầy. Nhưng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp của các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và sự đồng hành của Nhân dân, hành trình ấy đang từng bước được nối dài bằng những kết quả cụ thể. Và mỗi khi một danh tính được xác định, một người đã hy sinh được đưa trở về với quê hương, gia đình, đó không chỉ là niềm vui của một gia đình. Đó còn là sự trọn vẹn thêm một phần của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”; là lời tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã góp phần làm nên độc lập, tự do và cuộc sống bình yên của đất nước.

Từ những mẫu ADN hôm nay, hành trình tri ân tiếp tục được mở rộng bằng những việc làm cụ thể, nhân văn và bền bỉ. Để dù thời gian có trôi qua, những người đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn luôn được nhớ đến, được tìm kiếm và được trở về với đúng tên tuổi của mình. Đó chính là cách thiết thực nhất để lòng biết ơn không chỉ được nói bằng lời, mà được hiện thực hóa bằng hành động; để truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trao truyền cho các thế hệ mai sau./.

Hà Thủy