Chuyển đổi số Quốc gia: Từ nền tảng công nghệ đến giá trị thực chất phục vụ Nhân dân

Ngày 10/10 hằng năm đã trở thành một dấu mốc có ý nghĩa trong tiến trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số ở Việt Nam. Theo Quyết định số 505/QĐ-TTg ngày 22/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ, ngày 10/10 hằng năm được chọn là Ngày Chuyển đổi số quốc gia, nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động của toàn xã hội đối với chuyển đổi số. Ngày 10/10 còn là dịp để mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân nhìn lại mức độ chuyển biến thực chất của mình trong môi trường số: thủ tục đã thuận tiện hơn chưa, dữ liệu đã được khai thác hiệu quả chưa, người dân có tiết kiệm được thời gian và chi phí hay chưa, an toàn thông tin đã được bảo đảm đến đâu.

Trong bối cảnh mới, chuyển đổi số không thể chỉ được hiểu là đưa hồ sơ giấy lên máy tính hay sử dụng thêm một phần mềm. Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị là tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xem đây là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và hiệu quả quản trị. Vì vậy, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải chuyển mạnh từ “có nền tảng” sang “khai thác hiệu quả nền tảng”, từ “có dữ liệu” sang “dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống”, từ “số hóa quy trình cũ” sang tái cấu trúc quy trình trên môi trường số.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tỉnh Tây Ninh tăng 10,12% so với cùng kỳ, đứng đầu khu vực phía Nam và xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố cả nước. Đến cuối tháng 6/2026, giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đạt khoảng 15.200 tỷ đồng, tương đương gần 49% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Những kết quả này cho thấy dư địa phát triển của tỉnh đang được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng rõ nét, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục khai thác hiệu quả dữ liệu, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa để nâng cao năng suất, chất lượng quản trị và phục vụ người dân. (Nguồn: Báo Tây Ninh, ngày 08/7/2026).

TỪ DỮ LIỆU ĐẾN DỊCH VỤ SỐ LẤY NGƯỜI DÂN LÀM TRUNG TÂM

Một trong những minh chứng rõ nét nhất của chuyển đổi số thời gian qua là sự phát triển của hệ sinh thái định danh và xác thực điện tử. Ngày 26/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 940/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Đề án xác định phát triển VNeID thành siêu ứng dụng, đóng vai trò trung tâm trong hệ sinh thái số quốc gia, ưu tiên các tiện ích thiết yếu, bảo đảm dễ sử dụng, thuận tiện, an toàn, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp.

Điều đáng chú ý là chuyển đổi số trong giai đoạn mới không dừng ở việc “có tài khoản” hay “có ứng dụng”. Giá trị thực sự nằm ở khả năng kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu để người dân không phải khai báo lặp lại những thông tin Nhà nước đã có; hồ sơ được giải quyết nhanh hơn; cán bộ có thêm công cụ để xác minh, phân tích và ra quyết định chính xác hơn. Đây cũng là yêu cầu phù hợp với Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2024, tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử; và Luật Dữ liệu số 60/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, quy định về xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu số.

Cùng với đó, yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý đối với hoạt động thu thập, xử lý và sử dụng dữ liệu cá nhân. Điều đó cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng: chuyển đổi số càng nhanh thì kỷ luật số, trách nhiệm số và ý thức bảo vệ dữ liệu càng phải cao. Tiện ích số không thể đánh đổi bằng sự chủ quan trước các nguy cơ lộ lọt thông tin, giả mạo danh tính, chiếm đoạt tài khoản hay lừa đảo trực tuyến.

TÂY NINH ĐẨY MẠNH CHUYỂN ĐỔI SỐ THEO HƯỚNG THỰC CHẤT

Tại Tây Ninh, nhiệm vụ chuyển đổi số đang được cụ thể hóa bằng nhiều kế hoạch và chỉ tiêu gắn với từng cơ quan, đơn vị, địa phương. Ngày 01/4/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 5529/QĐ-UBND về Bộ chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh đến năm 2030; riêng Bộ chỉ số áp dụng cho các sở, ngành gồm 4 chỉ số chính, 40 tiêu chí, tổng điểm tối đa 1.000 điểm. Việc lượng hóa bằng chỉ số, tiêu chí giúp chuyển đổi số được đánh giá khách quan hơn, tránh tình trạng chỉ báo cáo số lượng phần mềm hay hội nghị mà chưa đo được hiệu quả cuối cùng. (Nguồn: Quyết định số 5529/QĐ-UBND ngày 01/4/2026 của UBND tỉnh Tây Ninh).

Lực lượng Công an tỉnh Tây Ninh cũng đang triển khai mạnh mẽ các nhiệm vụ chuyển đổi số. Công an tỉnh thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các “điểm nghẽn” về chuyển đổi số, từ ngày 10/7/2026 đến hết ngày 30/11/2026, tập trung vào 10 nhóm vấn đề trọng tâm gồm thể chế, hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, kinh tế số, xã hội số, nguồn nhân lực, tài chính - giải ngân và kỷ luật thực thi. Đây là cách tiếp cận thiết thực: nhận diện đúng “điểm nghẽn”, giao nhiệm vụ rõ, quy định thời gian cụ thể và yêu cầu kết quả có thể kiểm chứng. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Tây Ninh, ngày 25/8/2026). Trong 9 tháng đầu năm 2026, Theo chức năng, nhiệm vụ được phân công, Phòng Kỹ thuật nghiệp vụ và ngoại tuyến, Công an tỉnh Tây Ninh đã phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương, Đảng ủy, UBND các xã, phường, các Sở, Ban, Ngành, Đoàn thể tỉnh tiến hành kiểm tra an ninh, an toàn 7704 thiết bị điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin phục vụ triển khai công tác Chuyển đổi số.

Ngày 10/9/2026, Công an tỉnh Tây Ninh tiếp tục thông tin về việc triển khai Đề án 06 giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035, trong đó tập trung phát triển, hoàn thiện và khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, dữ liệu căn cước, định danh và xác thực điện tử; nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công; tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Việc này cho thấy chuyển đổi số trong lực lượng Công an không chỉ phục vụ quản lý nội bộ, mà trực tiếp gắn với cải cách hành chính, phòng ngừa vi phạm và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Tây Ninh, ngày 10/9/2026). Toàn tỉnh đã thu nhận 3.562.300 hồ sơ CCCD/căn cước. Đã cấp 2.294.834/2.625.076 hồ sơ định danh điện tử mức 2 cho công dân từ 14 tuổi trở lên (đạt tỷ lệ 87,42%). Đã cấp 2.780 hồ sơ định danh điện tử cho người nước ngoài và cấp 19.478 tài khoản định danh điện tử cho tổ chức, doanh nghiệp.

“BÌNH DÂN HỌC VỤ SỐ” - ĐỂ KHÔNG AI BỊ BỎ LẠI PHÍA SAU

Công nghệ chỉ thật sự có giá trị khi người dân có khả năng sử dụng. Vì vậy, phong trào “Bình dân học vụ số” mang ý nghĩa đặc biệt: không chỉ phổ biến cách dùng điện thoại thông minh hay ứng dụng số, mà hướng tới hình thành năng lực sống an toàn và chủ động trong môi trường số. Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai phong trào này đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ nhằm phổ cập tri thức cơ bản về chuyển đổi số và kỹ năng số trong lực lượng.

Ở phạm vi toàn tỉnh, kết quả triển khai định danh điện tử và dịch vụ số đã thể hiện rõ mức độ lan tỏa. Đến đầu tháng 10/2026, Tây Ninh có gần 2,4 triệu công dân từ đủ 14 tuổi được cấp tài khoản định danh điện tử, đạt 89,09%; gần 2,3 triệu tài khoản đã được kích hoạt, đạt trên 86%. Trong 9 tháng năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận 258.960 hồ sơ thủ tục hành chính. Những con số này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước đi vào thực chất, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công và hình thành thói quen sử dụng tiện ích số trong đời sống. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Tây Ninh, ngày 07/10/2026).

Tuy nhiên, cùng với phổ cập kỹ năng sử dụng, cần đặc biệt chú trọng kỹ năng tự bảo vệ. Người dân cần hình thành thói quen không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực cho người khác; không cài đặt ứng dụng từ đường dẫn lạ; không chuyển tiền chỉ vì cuộc gọi tự xưng cơ quan Nhà nước; thường xuyên kiểm tra quyền truy cập của ứng dụng; chủ động cập nhật phần mềm và sử dụng xác thực nhiều lớp. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật quy định về an ninh mạng, bảo vệ an ninh mạng; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, qua đó tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để bảo vệ không gian mạng, dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

MỖI CÁN BỘ, MỖI NGƯỜI DÂN LÀ MỘT CHỦ THỂ CHUYỂN ĐỔI SỐ

Chuyển đổi số không phải nhiệm vụ riêng của cơ quan chuyên trách công nghệ. Với cán bộ, chiến sĩ, đó là tinh thần chủ động học kỹ năng mới, khai thác dữ liệu đúng quy định, giảm thao tác thủ công và tăng hiệu quả xử lý công việc. Với doanh nghiệp, đó là ứng dụng công nghệ để tối ưu quy trình, giảm chi phí, tiếp cận thị trường và nâng cao sức cạnh tranh. Với người dân, chuyển đổi số bắt đầu từ những việc gần gũi: sử dụng VNeID đúng cách, nộp hồ sơ trực tuyến khi phù hợp, thanh toán điện tử an toàn, biết kiểm chứng thông tin và cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng.

Quan trọng hơn, mỗi cơ quan, đơn vị cần chuyển từ tư duy “hoàn thành nhiệm vụ chuyển đổi số” sang “tạo ra kết quả chuyển đổi số”. Một dịch vụ công chỉ có ý nghĩa khi người dân thực sự sử dụng thuận tiện. Một cơ sở dữ liệu chỉ có giá trị khi được cập nhật chính xác và khai thác đúng quy định. Một nền tảng số chỉ thành công khi giúp giảm thao tác, giảm thời gian, giảm chi phí và tăng tính minh bạch. Một chương trình tuyên truyền chỉ thật sự hiệu quả khi người nghe thay đổi được hành vi, biết sử dụng công nghệ và biết tự bảo vệ mình.

Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10 và Ngày hội toàn dân học tập số năm 2026, mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND và người dân cần xem việc học tập kỹ năng số là một yêu cầu thường xuyên, không phải nhiệm vụ nhất thời. Công nghệ thay đổi từng ngày, vì vậy năng lực số cũng phải được cập nhật liên tục. Từ một thao tác đúng trên VNeID, một hồ sơ trực tuyến được thực hiện thành công, một vụ lừa đảo được nhận diện kịp thời, hay một quy trình công tác được rút ngắn nhờ khai thác dữ liệu - tất cả đều là những “viên gạch” tạo nên chuyển đổi số quốc gia.

Chuyển đổi số không ở đâu xa. Chuyển đổi số bắt đầu từ mỗi cơ quan, mỗi cán bộ, mỗi doanh nghiệp, mỗi gia đình và mỗi công dân. Khi công nghệ được đặt đúng vị trí là công cụ phục vụ con người; khi dữ liệu được quản trị đúng pháp luật; khi kỹ năng số trở thành năng lực phổ biến; khi kết quả được đo bằng sự hài lòng, thuận tiện và an toàn của người dân - khi đó chuyển đổi số mới thật sự đi vào chiều sâu, góp phần xây dựng nền quản trị hiện đại, xã hội số an toàn và một Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Hoàng Thái