Đưa an toàn giao thông vào học đường

Năm học mới bắt đầu, tình trạng học sinh tự điều khiển xe máy, xe điện đến trường lại trở thành vấn đề đáng quan tâm. Bên cạnh những em chấp hành tốt quy định, vẫn còn trường hợp chưa đủ tuổi điều khiển xe mô tô, sử dụng phương tiện độ chế, không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, phóng nhanh, vượt ẩu. Những vi phạm này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về trách nhiệm quản lý, giáo dục của gia đình, nhà trường và ý thức chấp hành pháp luật của học sinh.

CẦN SIẾT CHẶT QUẢN LÝ

Qua công tác kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện một số phương tiện do học sinh điều khiển được độ, chế, thay đổi kết cấu, cho tốc độ cao hơn mức thiết kế theo quy định. Đây là hành vi tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông (ATGT), bởi việc thay đổi kết cấu phương tiện có thể làm gia tăng tốc độ, ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát và xử lý tình huống của người điều khiển. Bên cạnh đó, một bộ phận học sinh còn hạn chế về kỹ năng xử lý tình huống, kinh nghiệm tham gia giao thông, khả năng nhận diện nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn và những hậu quả đáng tiếc.

Đơn cử, khoảng 10 giờ 30 phút ngày 6/3, em N.M.N.N. (sinh năm 2010), học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (xã Bến Lức) điều khiển xe máy điện lưu thông đến khu vực ngã 5 Bến Lức. Tại đây, xe container do tài xế P.X.Đ. (sinh năm 1979) điều khiển xảy ra va chạm với xe máy điện do em N. điều khiển, đang lưu thông cùng chiều phía trước. Vụ tai nạn khiến em N. tử vong tại chỗ.

Ảnh. Cán bộ CSGT tuyên truyền an toàn giao thông cho học sinh

Trung tá Cao Thanh Vũ - Cán bộ Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Tây Ninh cho biết: “Một trong những vi phạm phổ biến hiện nay là học sinh chưa đủ tuổi nhưng được gia đình giao phương tiện để đi học. Do cha mẹ thường xuyên đi làm, trong nhà có phương tiện nên một số gia đình giao xe cho các em sử dụng dù chưa đủ tuổi. Ở lứa tuổi mới lớn, các em thường có tâm lý hiếu thắng, dễ chạy xe quá tốc độ, phóng nhanh, vượt ẩu, từ đó tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông”.

Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định, người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy (động cơ đốt trong dung tích xi-lanh không quá 50cc, động cơ điện công suất không quá 4kW); người đủ 18 tuổi trở lên được cấp giấy phép lái xe hạng A1, A, B1, B, C1, được cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ để điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ… Như vậy, theo quy định hiện hành, người dưới 16 tuổi tuyệt đối không được phép điều khiển bất kỳ loại xe máy nào. Trong khi đó, nhóm từ 16 đến dưới 18 tuổi chỉ được lái xe có dung tích xi-lanh phù hợp theo quy định của pháp luật. Mọi hành vi vi phạm đều có thể bị lực lượng chức năng xử lý nghiêm, thậm chí phạt nặng nếu gây hậu quả.

Theo Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ, đối với người từ 14 đến dưới 16 tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy sẽ bị phạt cảnh cáo. Với người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi điều khiển xe có dung tích xi-lanh từ 50cc trở lên hoặc xe điện có công suất động cơ điện từ 4kW trở lên bị phạt từ 400 - 600 nghìn đồng (theo khoản 4 Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP).

Đáng chú ý, phụ huynh hoặc chủ xe giao phương tiện cho người chưa đủ điều kiện điều khiển sẽ bị xử lý rất nghiêm theo khoản 10, Điều 32, Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Cụ thể, phạt tiền từ 8 - 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 16 - 20 triệu đồng đối với tổ chức là chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự xe mô tô, các loại xe tương tự xe gắn máy thực hiện hành vi vi phạm giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 56 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ điều khiển xe tham gia giao thông (bao gồm cả trường hợp người điều khiển phương tiện có giấy phép lái xe nhưng đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng).

Ngoài ra, nếu việc giao xe máy dẫn đến tai nạn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng, người trực tiếp giao xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015, tùy tính chất, mức độ thiệt hại.

 Ông Trần Kiên Cường - Kiểm sát viên Viện Kiểm sát Nhân dân khu vực 11 - Tây Ninh cho biết: “Việc cha mẹ thương con, muốn giao xe cho con đi học cũng cần phải tuân thủ các quy định khi tham gia giao thông. Nếu giao phương tiện thì phải bảo đảm đó là loại xe mà các em đủ điều kiện điều khiển theo quy định pháp luật. Trường hợp cha mẹ giao xe mô tô cho con khi chưa đủ điều kiện, nếu dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng, người giao xe có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự về tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ theo Điều 264 Bộ luật Hình sự”.

NÂNG CAO Ý THỨC CHẤP HÀNH

Bên cạnh xử lý vi phạm, việc nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật về ATGT cho học sinh được xem là giải pháp quan trọng để phòng ngừa tai nạn giao thông từ sớm. Với học sinh, việc được trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng nhận diện nguy cơ khi tham gia giao thông giúp các em chủ động bảo vệ mình. 

Em Võ Minh Phong - Học sinh lớp 12A1, Trường TH-THCS-THPT IGC Tây Ninh (phường Tân Ninh) chia sẻ: “Sau các buổi tuyên truyền, em rút ra bài học là khi tham gia giao thông phải chấp hành đúng quy định, đồng thời lưu ý các điểm mù của phương tiện lớn. Khi đến giao lộ, ngã ba, ngã tư, em dừng lại quan sát rồi mới tiếp tục đi. Khi gặp các bạn cùng trang lứa chạy xe phân khối lớn, em chủ động giảm tốc độ và quan sát. Đối với xe tải lớn, em giữ khoảng cách, tránh đi vào điểm mù để bảo đảm an toàn”.

Công an xã Tân Đông phát tờ rơi tuyên truyền về ATGT cho học sinh trường THPT Tân Đông

Học sinh Trường THCS&THPT Bình Phong Thạnh tham gia trả lời câu hỏi tình huống về TTATGT 

Công tác tuyên truyền, giáo dục ATGT cho học sinh cũng được lực lượng chức năng và các trường học thực hiện thường xuyên liên tục với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Tại các buổi tuyên truyền pháp luật về ATGT, lực lượng chức năng tập trung thông tin cho học sinh về tình hình tai nạn giao thông liên quan đến thanh thiếu niên, học sinh trên địa bàn; phân tích nguyên nhân và những lỗi vi phạm phổ biến.

Trong đó, lực lượng chức năng đặc biệt lưu ý tình trạng điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe; giao phương tiện cho người chưa đủ điều kiện điều khiển; không đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe gắn máy, xe đạp điện và không chấp hành tín hiệu đèn giao thông. Không chỉ tuyên truyền bằng hình thức trực tiếp, lực lượng chức năng còn trình chiếu hình ảnh, video clip về các tình huống, vụ việc liên quan đến ATGT, giúp học sinh nhận diện rõ hơn những nguy cơ và hậu quả có thể xảy ra khi vi phạm.

Thầy Lê Hữu Tuấn Nam - Hiệu trưởng Trường TH-THCS-THPT IGC Tây Ninh (phường Tân Ninh), cho biết: “Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền ATGT, nhà trường cũng tìm hiểu, nắm bắt thông tin trên các trang mạng xã hội, trang cá nhân của học sinh để theo dõi quá trình các em trưởng thành. Khi phát hiện học sinh sử dụng phương tiện không phù hợp với độ tuổi, nhà trường trực tiếp làm việc với phụ huynh để phối hợp giáo dục.

Bên cạnh đó, nhà trường còn phối hợp với người dân khu vực xung quanh, kiểm tra các điểm giữ xe gần trường để nắm tình hình học sinh gửi xe bên ngoài, nhất là những trường hợp sử dụng xe phân khối lớn. Qua đó, nhà trường có thể phối hợp với địa phương và Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh để tuyên truyền, giáo dục, nhắc nhở học sinh.

Để mỗi ngày đến trường thực sự là một ngày an toàn, rất cần sự đồng hành, trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính học sinh. Khi mỗi học sinh biết tuân thủ pháp luật, phụ huynh chủ động quản lý con em mình và nhà trường thường xuyên đồng hành, giáo dục thì những nguy cơ mất ATGT sẽ được ngăn chặn từ sớm, góp phần xây dựng môi trường giao thông học đường an toàn, văn minh.

Tuyết Nhung