Vững vàng qua lửa đạn, tận tâm vì bình yên cuộc sống

Ngày 4/10/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 53/LCT công bố Pháp lệnh quy định việc quản lý của Nhà nước đối với công tác phòng cháy và chữa cháy. Sự kiện này đánh dấu bước phát triển quan trọng của công tác PCCC ở Việt Nam, đồng thời trở thành mốc lịch sử gắn với quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Trải qua 65 năm, từ những ngày đầu trong khói lửa chiến tranh đến thời kỳ đổi mới, hội nhập và chuyển đổi số, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH không ngừng lớn mạnh, giữ vai trò nòng cốt trên mặt trận phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhà nước và Nhân dân.

Từ những ngày đầu giữ lửa giữa lòng kháng chiến

Lịch sử lực lượng PCCC gắn với những ngày tháng sục sôi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đầu năm 1945, một số binh sĩ Sở Cứu hỏa Sài Gòn - Chợ Lớn đã bắt liên lạc với cán bộ cách mạng, tham gia tuyên truyền, vận động quần chúng và xây dựng các tổ chức cách mạng ngay trong đơn vị.

Ngày 24/8/1945, Sở Chữa lửa Sài Gòn - Chợ Lớn là một trong những đơn vị đầu tiên của thành phố treo cờ đỏ sao vàng. Những ngày sau đó, cán bộ, chiến sĩ của Sở tham gia các hoạt động cách mạng, góp phần vào thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa.

Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, cán bộ, chiến sĩ Sở Cứu hỏa Sài Gòn - Chợ Lớn được lệnh rút ra căn cứ, tổ chức đánh chiếm Sở Chữa lửa, đưa xe chữa cháy về Gò Đen, Bến Lức, Long An để tham gia kháng chiến. Những phương tiện chữa cháy khi ấy không chỉ phục vụ nhiệm vụ chuyên môn mà còn trở thành phương tiện đặc biệt trên hành trình chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Tại Hà Nội, sau ngày giải phóng Thủ đô, tháng 12/1954, Đại đội Cứu hỏa Hà Nội thuộc Phòng Trị an dân cảnh được thành lập với 7 xe chữa cháy và gần 60 cán bộ, chiến sĩ. Đây là một trong những tiền đề quan trọng để xây dựng lực lượng PCCC chuyên nghiệp ở miền Bắc.

Vinh dự từ lời chúc của Bác và dấu mốc ngày 4/10/1961

Ngày 1/1/1955, lực lượng cứu hỏa Hà Nội cử một tiểu đội tham gia bảo vệ lễ đài Ba Đình trong ngày nhân dân Thủ đô chào mừng Đảng và Chính phủ trở về sau 9 năm kháng chiến.

Cũng trong ngày đầu năm mới ấy, cán bộ, chiến sĩ lực lượng PCCC vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh thân mật bắt tay và chúc Tết. Người căn dặn: “Nhân dịp năm mới, Bác chúc các chú thất nghiệp nhưng phải tích cực học tập”. Lời căn dặn vừa giản dị, vừa sâu sắc, thể hiện mong muốn lớn nhất của Người là làm sao để công tác phòng cháy được thực hiện tốt đến mức người chiến sĩ chữa cháy không phải xuất quân, nhưng luôn phải sẵn sàng và không ngừng học tập, rèn luyện.

Những năm tiếp theo, Nhà nước từng bước xây dựng cơ sở pháp lý và tổ chức lực lượng PCCC. Năm 1955, Chính phủ giao Bộ Công an quản lý công tác phòng, cứu hỏa; năm 1956 ban hành các quy định về xây dựng lực lượng PCCC chuyên nghiệp. Cuối năm 1956, các đơn vị phòng hỏa, cứu hỏa lần lượt được thành lập tại nhiều địa phương miền Bắc.

Đặc biệt, ngày 29/9/1961, Bộ Nội vụ quyết định thành lập Cục PCCC trên cơ sở lực lượng phòng hỏa, cứu hỏa thuộc Cục Cảnh sát nhân dân. Ngày 4/10/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 53/LCT công bố Pháp lệnh quy định việc quản lý của Nhà nước đối với công tác PCCC.

Từ đây, công tác PCCC bước sang một giai đoạn phát triển mới. Lực lượng PCCC được tổ chức, xây dựng và hoàn thiện từ Trung ương đến địa phương; công tác đào tạo, huấn luyện, trang bị kỹ thuật từng bước được chú trọng, tạo nền tảng cho một lực lượng chuyên nghiệp, chính quy.

Ngày 4/10/1961 sau này được xác định là Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.

Trong khói lửa chiến tranh: Không ngại hy sinh để giữ từng kho hàng, bến cảng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng PCCC vừa làm nhiệm vụ phòng ngừa, vừa trực tiếp chiến đấu trong những điều kiện đặc biệt khắc nghiệt.

Các đơn vị tổ chức kiểm tra an toàn PCCC tại nhà máy, xí nghiệp, kho tàng, công trường, nông trường; tham gia sơ tán, phân tán tài sản, vật tư chiến lược; xây dựng phong trào quần chúng tham gia PCCC và duy trì lực lượng thường trực sẵn sàng chiến đấu.

Khi máy bay Mỹ đánh phá miền Bắc, người chiến sĩ PCCC phải đối mặt đồng thời với lửa, bom đạn và nguy cơ nổ lớn. Nhiều vụ cháy xảy ra tại những địa điểm đặc biệt nguy hiểm như kho xăng dầu, trận địa tên lửa, nhà máy, bến cảng, kho tàng quân sự.

Tại Đồng Giao, Ninh Bình, ngày 8/6/1965, khi trận địa tên lửa và pháo phòng không bị máy bay Mỹ đánh phá, lực lượng PCCC đã sử dụng kỹ thuật đặc biệt, dùng sức mạnh của lăng nước cắt đứt luồng nhiên liệu tên lửa đang cháy để đưa tên lửa ra khỏi khu vực nguy hiểm. Chiến thuật này sau đó được áp dụng tại nhiều đơn vị. Đội PCCC Hoa Lư, Ty Công an Ninh Bình được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tại Ga Gôi, Hà Nam, vụ máy bay ném bom ngày 20/6/1965 khiến đoàn tàu chở thuốc trừ sâu bốc cháy. Trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm, cán bộ, chiến sĩ PCCC cùng lực lượng thanh niên xung phong đã chiến đấu nhiều giờ để cứu hàng hóa. Ba cán bộ Công an Hà Nam và nhiều người tham gia chữa cháy đã hy sinh, để lại dấu ấn về sự hy sinh thầm lặng của những người chiến sĩ trên mặt trận chống giặc lửa.

Tại Hải Phòng, vụ cháy tàu Alecxandra của Liên Xô chở hàng viện trợ năm 1968 là một trận chiến đặc biệt nguy hiểm. Tàu chở khoảng 2.000 tấn phân đạm bị cháy, tạo cột khói lớn trên khu vực cảng. Lực lượng PCCC Hải Phòng cùng các lực lượng liên quan đã khẩn trương triển khai chữa cháy, dập tắt đám cháy sau khoảng hai giờ. Hai cán bộ, chiến sĩ PCCC Nguyễn Đình Thành và Đỗ Quang Thịnh đã anh dũng hy sinh.

Một trong những chiến công tiêu biểu nhất là hai lần chữa cháy Tổng kho xăng dầu Đức Giang vào các năm 1966 và 1972.

Năm 1966, sau trận đánh phá của máy bay Mỹ, xăng dầu tràn ra gây cháy dữ dội. Lực lượng PCCC Hà Nội cùng các đơn vị chi viện đã chiến đấu suốt nhiều giờ trong điều kiện nóng rát, khói đen dày đặc và nguy cơ nổ lớn. Đến 5 giờ 15 phút ngày hôm sau, đám cháy được dập tắt, cứu được 12 bể xăng lớn và hàng nghìn phuy xăng, với gần 25 triệu lít xăng dầu.

Sau chiến công này, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen lực lượng Cảnh sát PCCC Thủ đô. Bốn điều Người căn dặn về cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu, học tập - nghiên cứu - phát huy sáng kiến và bồi dưỡng lực lượng dân phòng đã trở thành những định hướng quan trọng đối với công tác PCCC.

Trong 12 ngày đêm chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972, lực lượng PCCC Hà Nội tiếp tục chiến đấu tại nhiều điểm cháy, trong đó có khu vực Đông Anh, ga Yên Viên và Tổng kho xăng dầu Đức Giang. Đội PCCC Lộc Hà đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những chiến công ấy cho thấy trong chiến tranh, nhiệm vụ của người chiến sĩ PCCC không chỉ là dập lửa mà còn là bảo vệ nguồn lực phục vụ chiến đấu, bảo vệ sản xuất và tính mạng, tài sản của Nhân dân giữa những trận bom ác liệt.

Theo bước chân quân giải phóng, tiếp quản những đô thị mới

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, lực lượng Cảnh sát PCCC đã tổ chức chi viện cho chiến trường miền Nam. Ngày 29/3/1975, Bộ Công an điều động 182 cán bộ, chiến sĩ cùng 30 xe chữa cháy của Cục và 11 đơn vị phía Bắc vào chiến trường B2, tham gia đoàn tiếp quản, quản lý thành phố Sài Gòn và chi viện cho Ban An ninh nội chính miền Nam.

Ngày 30/4/1975, cán bộ PCCC Công an Hà Nội phối hợp với lực lượng chi viện cho chiến trường B2 tiếp quản Sở Chữa lửa Sài Gòn - Chợ Lớn. Phòng Cảnh sát PCCC thành phố Sài Gòn được thành lập, sau đó lực lượng PCCC tiếp tục được xây dựng tại các địa bàn miền Trung, Nam Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long.

Sự hiện diện kịp thời của lực lượng PCCC tại những đô thị mới giải phóng góp phần bảo vệ cơ sở vật chất, ổn định đời sống nhân dân và giữ gìn an ninh, trật tự trong những ngày đầu đất nước thống nhất.

Từ khắc phục hậu quả chiến tranh đến xây dựng lực lượng chính quy

Sau năm 1975, lực lượng Cảnh sát PCCC đứng trước yêu cầu vừa củng cố tổ chức ở các tỉnh phía Nam, vừa bảo đảm an toàn PCCC phục vụ quá trình khôi phục và phát triển kinh tế.

Trong điều kiện thiếu nhiên liệu, phương tiện và thiết bị chuyên dụng, nhiều vụ cháy hầm lò khai thác than đặt ra những bài toán đặc biệt khó khăn. Tại mỏ than Ngọc Kinh, lực lượng PCCC đã nghiên cứu, sáng tạo phương án sử dụng khói bom Napan để dập cháy. Tại mỏ than Vàng Danh, năm 1985, lực lượng PCCC phối hợp với các đơn vị liên quan chiến đấu suốt 10 ngày để khống chế đám cháy sâu trong lòng đất, qua đó tránh phải đánh sập lò và rút ngắn thời gian khôi phục sản xuất.

Cùng với chiến đấu thực tế, công tác đào tạo lực lượng được đặc biệt quan tâm. Trường Hạ sĩ quan Cảnh sát PCCC được thành lập năm 1976; năm 1984 được nâng thành Trường Cao đẳng PCCC, tạo cơ sở đào tạo nhân lực chuyên môn cho lực lượng.

Đổi mới toàn diện, hoàn thiện hành lang pháp lý

Bước vào thời kỳ đổi mới từ năm 1986, yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC ngày càng lớn cùng với tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và phát triển kinh tế.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về PCCC. Năm 2001, Quốc hội thông qua Luật PCCC số 27/2001/QH10, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác PCCC và xây dựng phong trào toàn dân PCCC.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC năm 2013 tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới, trong đó chú trọng trách nhiệm của người đứng đầu, đẩy mạnh xã hội hóa, tăng cường lực lượng PCCC tại chỗ và phong trào toàn dân PCCC.

Đặc biệt, ngày 29/11/2024, Quốc hội khóa XV thông qua Luật PCCC và CNCH số 55/2024/QH15. Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, với nhiều quy định mới về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC và CNCH. Theo đề cương, số thủ tục hành chính về PCCC và CNCH được cắt giảm từ 37 xuống còn 9 thủ tục.

Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng từng bước được hoàn thiện. Đến nay, theo số liệu của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, có khoảng 210 tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến PCCC đang có hiệu lực.

Xây dựng thế trận toàn dân PCCC và CNCH

Một trong những chuyển biến quan trọng của công tác PCCC những năm qua là phong trào toàn dân PCCC và CNCH ngày càng đi vào chiều sâu.

Ngày 4/6/1996, Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 4/10 hằng năm là “Ngày PCCC toàn dân”. Luật PCCC năm 2001 tiếp tục quy định ngày 4/10 là “Ngày toàn dân PCCC”. Luật PCCC và CNCH năm 2024 xác định ngày 4/10 hằng năm là “Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ”.

Phương châm “bốn tại chỗ” được triển khai rộng rãi, gồm lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, chỉ huy tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Nhiều mô hình cộng đồng được xây dựng như Tổ liên gia an toàn PCCC, điểm chữa cháy công cộng và các đội PCCC tình nguyện.

Theo số liệu được cung cấp, cả nước đã xây dựng và duy trì 55.718 mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC, 62.096 điểm chữa cháy công cộng; vận động hơn 22,3 triệu hộ gia đình trang bị bình chữa cháy xách tay, tương đương 91,4%.

Phong trào toàn dân PCCC đã góp phần phát hiện, xử lý nhiều nguy cơ cháy, nổ ngay từ cơ sở. Lực lượng dân phòng, PCCC cơ sở và Nhân dân đã phối hợp dập tắt trên 50% tổng số vụ cháy xảy ra hằng năm, góp phần hạn chế nguy cơ cháy lớn và thiệt hại nghiêm trọng.

Đổi mới tuyên truyền, đưa kiến thức PCCC đến từng gia đình

Cùng với xây dựng lực lượng, công tác tuyên truyền ngày càng được đổi mới cả về nội dung và phương thức.

Từ báo chí, phát thanh, truyền hình, pa-nô, áp-phích, tờ rơi đến mạng xã hội, nền tảng số và tin nhắn điện thoại, kiến thức PCCC và CNCH được đưa đến nhiều nhóm đối tượng.

Giai đoạn 2014-2020, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH phối hợp tổ chức đăng phát hàng chục nghìn tin, bài, phóng sự; tổ chức hơn 258.000 buổi tuyên truyền, huấn luyện PCCC và CNCH cho hơn 12,3 triệu lượt người.

Giai đoạn 2020-2025, công tác tuyên truyền tiếp tục được mở rộng với hơn 312.000 lượt phóng sự, tiểu phẩm, clip hướng dẫn, tin bài; gần 2 triệu lượt tuyên truyền trên hệ thống phát thanh cơ sở; hơn 14,8 triệu lượt tờ rơi, tài liệu, khuyến cáo; cùng hàng triệu lượt tuyên truyền trên các nền tảng mạng xã hội.

Việc ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội, tin nhắn di động và các phương tiện truyền thông trực quan giúp chuyển trọng tâm từ tuyên truyền đơn thuần sang trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành cho cộng đồng.

Đáng chú ý, Bộ Công an đã triển khai Đề án đổi mới, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kiến thức, kỹ năng PCCC và CNCH; đồng thời tổ chức các hoạt động trải nghiệm, thực hành thoát nạn và chữa cháy cho học sinh, sinh viên, hộ gia đình và lực lượng PCCC cơ sở.

Chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực chữa cháy và CNCH

Công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm được xác định là một trong những biện pháp trọng tâm nhằm phòng ngừa cháy, nổ.

Trong giai đoạn 2015-2025, Bộ Công an và UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo kiểm tra hàng nghìn chuyên đề, tổ chức hàng chục nghìn đoàn kiểm tra liên ngành và thực hiện hơn 5,7 triệu lượt kiểm tra an toàn PCCC.

Trong lĩnh vực xây dựng, từ năm 2020 đến năm 2025, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã thực hiện thẩm duyệt, thẩm định về PCCC đối với 65.810 dự án, công trình, phương tiện giao thông cơ giới; kiểm tra nghiệm thu về PCCC đối với 46.887 dự án, công trình và phương tiện.

Những hoạt động này góp phần đưa yêu cầu an toàn PCCC vào ngay từ khâu thiết kế, xây dựng, hạn chế nguy cơ phát sinh cháy, nổ trong quá trình vận hành.

Ở mặt trận chữa cháy và CNCH, lực lượng duy trì chế độ thường trực 24/24 giờ. Giai đoạn 2015-2025, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH trực tiếp tổ chức chữa cháy 29.688 vụ, tổ chức CNCH 11.993 vụ; lực lượng tại chỗ kịp thời dập tắt 12.547 vụ cháy và tham gia 1.331 vụ CNCH.

Từ những vụ cháy nhà dân, chung cư, cơ sở sản xuất, đến tai nạn giao thông, sập đổ công trình, sự cố dưới hang sâu hay thiên tai, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH ngày càng phải xử lý những tình huống đa dạng, phức tạp, đòi hỏi trình độ nghiệp vụ, bản lĩnh và khả năng phối hợp cao.

Những chiến công giữa thời bình

Nếu trong chiến tranh, người chiến sĩ PCCC đối mặt với bom đạn để bảo vệ kho tàng, nhà máy và nguồn lực quốc gia, thì trong thời bình, họ tiếp tục đối mặt với những hiểm nguy không kém phần khốc liệt để cứu người.

Năm 2002, vụ cháy rừng U Minh Thượng đặt lực lượng PCCC trước một bài toán đặc biệt khó khăn. Đám cháy diễn ra trên diện tích rừng có lớp than bùn dày, lửa cháy cả trên mặt đất và dưới lòng đất. Lực lượng chi viện Trung ương đã nghiên cứu phương án đào kênh xuyên vào vùng cháy, vừa tạo đường ngăn lửa vừa dẫn nước phục vụ chữa cháy. Đến ngày 18/4/2002, đám cháy được khống chế, góp phần bảo vệ hàng nghìn hécta rừng.

Năm 2010, tại chung cư JSC 34 ở Hà Nội, lực lượng Cảnh sát PCCC sử dụng xe thang và các phương tiện chuyên dụng cứu, đưa 44 người, trong đó có người nước ngoài, người già, phụ nữ và trẻ em ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Năm 2016, trong vụ tai nạn liên hoàn giữa nhiều phương tiện tại Bình Thuận, lực lượng PCCC và CNCH đã cứu và đưa 32 người bị thương đi cấp cứu, tìm kiếm 12 thi thể nạn nhân.

Năm 2018, vụ cháy tàu Hải Hà 18 chở khoảng 900m³ xăng A92 tại Hải Phòng đòi hỏi sự phối hợp của nhiều lực lượng. Hơn 400 cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC thành phố cùng các lực lượng Hải quân, Biên phòng, Cảnh sát biển, Cảng vụ và các đơn vị liên quan đã tổ chức chữa cháy, di chuyển con tàu ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Tại Hà Giang năm 2020, lực lượng CNCH đã đưa chiến sĩ xuống hang sâu 270m để tìm kiếm nạn nhân trong điều kiện địa hình hiểm trở, vách đá sắc nhọn và thời tiết khắc nghiệt.

Tại Vĩnh Phúc cùng năm, lực lượng PCCC và CNCH triển khai cứu nạn tại vụ sập nhà xưởng, cứu 20 người và hướng dẫn 78 người mắc kẹt ra ngoài an toàn.

Năm 2021, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Thành phố Hồ Chí Minh cứu 24 người mắc kẹt trong vụ cháy chung cư tại quận 7. Năm 2023, tại chung cư Nguyễn Kim, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã cứu 19 người mắc kẹt và hướng dẫn 150 người thoát nạn an toàn.

Những con số ấy là minh chứng cho một nguyên tắc xuyên suốt: ở đâu có hiểm nguy, ở đó có những người chiến sĩ PCCC và CNCH sẵn sàng bước vào.

Không chỉ bảo vệ trong nước, sẵn sàng vì cộng đồng quốc tế

Cùng với thực hiện nhiệm vụ trong nước, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH từng bước mở rộng hợp tác quốc tế, tiếp cận khoa học kỹ thuật hiện đại và tham gia các hoạt động cứu nạn, cứu hộ quốc tế.

Năm 2023, lực lượng Việt Nam tham gia tìm kiếm cứu nạn sau trận động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ. Năm 2025, tiếp tục tham gia hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn tại Myanmar.

Các đoàn công tác không chỉ tìm kiếm nạn nhân mà còn tổ chức sơ cứu, cấp thuốc, hỗ trợ lương thực, nước uống và dựng nơi tạm trú cho người dân. Hoạt động này thể hiện tinh thần nhân ái, trách nhiệm và khả năng chuyên nghiệp của lực lượng cứu nạn, cứu hộ Việt Nam.

Trong hợp tác quốc tế, lực lượng PCCC và CNCH cũng mở rộng quan hệ với nhiều quốc gia, tổ chức quốc tế; tham gia các hội nghị, hội thảo, triển lãm và chương trình đào tạo, diễn tập, qua đó từng bước tiếp cận những công nghệ, phương tiện PCCC tiên tiến.

Chuyển đổi số, hiện đại hóa để đáp ứng yêu cầu mới

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, công trình ngày càng cao tầng, hạ tầng kỹ thuật phức tạp và nguy cơ cháy, nổ đa dạng, hiện đại hóa lực lượng PCCC và CNCH trở thành yêu cầu cấp thiết.

Nhiều ứng dụng công nghệ đã được triển khai, như “App báo cháy 114”, cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH, hệ thống truyền tin báo cháy, nghiên cứu thiết bị bay không người lái phục vụ chữa cháy, thử nghiệm thực tế ảo trong huấn luyện và nghiên cứu xe chữa cháy cỡ nhỏ phù hợp với điều kiện đô thị.

Cùng với đó, cải cách hành chính và số hóa thủ tục được đẩy mạnh. Theo số liệu trong đề cương, tỷ lệ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến đạt 99,96%; tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,1%.

Những thay đổi này cho thấy công tác PCCC và CNCH không chỉ được hiện đại hóa về phương tiện, mà còn đổi mới phương thức quản lý, chỉ huy, đào tạo, tuyên truyền và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Những phần thưởng ghi nhận chặng đường 65 năm

Trải qua 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Nhất năm 1981, Huân chương Độc lập hạng Nhất năm 1996 và Huân chương Hồ Chí Minh năm 2001.

Cục Cảnh sát PCCC và CNCH được tặng nhiều phần thưởng, trong đó có Huân chương Lao động năm 1962, Huân chương Hồ Chí Minh năm 2006, Huân chương Chiến công hạng Ba năm 2007, Huân chương Quân công hạng Ba năm 2011, Huân chương Quân công hạng Nhì năm 2021 và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba năm 2025.

Nhiều tập thể, cá nhân trong lực lượng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với những đóng góp, chiến công và sự hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận PCCC và CNCH.

Tri ân những người đã nằm lại

Đằng sau những chiến công là những mất mát không thể đo đếm.

Qua các thời kỳ, nhiều cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC và CNCH đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ. Từ những trận chiến chống cháy trong kho xăng, nhà máy, bến cảng thời chiến đến những vụ cháy, tai nạn, sự cố trong thời bình, người chiến sĩ luôn phải đối mặt với nguy hiểm để bảo vệ tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Trong số đó có những cán bộ, chiến sĩ hy sinh tại kho xăng Đức Giang, Ga Gôi, tàu Alecxandra; những người ngã xuống khi chữa cháy, cứu người tại Thanh Hóa, Hải Phòng, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Nghệ An, Gia Lai, Tây Ninh và nhiều địa phương khác.

Đặc biệt, ngày 1/8/2022, Thượng tá Đặng Anh Quân, Thượng úy Đỗ Đức Việt và Hạ sĩ Nguyễn Đình Phúc đã hy sinh khi tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại quán karaoke trên phố Quan Hoa, Hà Nội.

Mỗi sự hy sinh là một phần ký ức không thể phai mờ trong lịch sử lực lượng. Đó cũng là lời nhắc nhở về giá trị của sự sống và trách nhiệm của cộng đồng trong phòng ngừa cháy, nổ, tai nạn, sự cố.

65 năm một hành trình, một sứ mệnh

Từ những đội chữa lửa sơ khai trong những năm đầu giành chính quyền, qua những năm tháng chiến tranh khốc liệt, đến thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã từng bước trưởng thành về tổ chức, nghiệp vụ, khoa học kỹ thuật và khả năng ứng phó.

Ngày nay, lực lượng được tổ chức từ Trung ương đến địa phương, với Cục Cảnh sát PCCC và CNCH và Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH tại Công an các tỉnh, thành phố. Lực lượng duy trì thường trực, sẵn sàng chiến đấu, đồng thời đẩy mạnh phòng ngừa, xây dựng phong trào toàn dân, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH (4/10/1961 - 4/10/2026) và 25 năm Ngày toàn dân PCCC, CNCH (4/10/2001 - 4/10/2026) không chỉ là dịp nhìn lại một chặng đường lịch sử, mà còn là dịp nhắc nhớ về trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức và người dân trong phòng ngừa cháy, nổ, sự cố, tai nạn.

Từ lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tinh thần cảnh giác, sẵn sàng, học tập và phát huy sáng kiến, đến phương châm “bốn tại chỗ” và yêu cầu xây dựng xã hội an toàn về PCCC, mục tiêu xuyên suốt vẫn là chủ động phòng ngừa, hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy, nổ; bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhân dân và góp phần giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

65 năm qua, ngọn lửa thử thách đã tôi luyện nên bản lĩnh của người chiến sĩ PCCC và CNCH. Trong thời bình, trước những nguy cơ mới, truyền thống ấy tiếp tục được nối dài bằng tinh thần trách nhiệm, sự chuyên nghiệp, lòng dũng cảm và ý thức phục vụ Nhân dân.

Ngày 4/10 vì thế không chỉ là ngày truyền thống của một lực lượng, mà còn là ngày để toàn xã hội cùng nhắc nhớ rằng: phòng cháy bắt đầu từ ý thức của mỗi người, an toàn bắt đầu từ sự chủ động của mỗi gia đình và cứu nạn, cứu hộ luôn cần sức mạnh của cả cộng đồng.

Kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH (4/10/1961 - 4/10/2026), 25 năm ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ (04/10/2001 – 04/10/2026)

Tuyết Nhung (Tổng hợp từ tài liệu của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH)