Mỗi mẫu ADN – thêm một cơ hội tìm lại danh tính các anh hùng liệt sĩ

Từ ngày 5/7/2026 đến nay, lực lượng Công an tỉnh Tây Ninh đã thu nhận thành công 5.755 mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính trên địa bàn tỉnh. Kết quả này thể hiện sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của lực lượng Công an cùng các cấp, các ngành trong triển khai Chiến dịch “500 ngày đêm ”, góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt các anh hùng liệt sĩ.

Công an tỉnh Tây Ninh tận tình hỗ trợ thân nhân Liệt sĩ thực hiện các thủ tục thu nhận mẫu sinh phẩm ADN 

Sơ đồ các diện đối tượng lấy mẫu

Để đợt cao điểm đạt kết quả cao, Công an các xã, phường đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể rà soát danh sách thân nhân liệt sĩ; thông báo đến từng gia đình; hướng dẫn kê khai thông tin, đối chiếu hồ sơ và hỗ trợ người dân trong suốt quá trình tham gia lấy mẫu.

Đối với những trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc không có khả năng đi lại, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh thành lập các tổ công tác lưu động, trực tiếp đến tận gia đình thu nhận mẫu sinh phẩm, tạo điều kiện thuận lợi để thân nhân liệt sĩ tham gia, bảo đảm không bỏ sót đối tượng.

Tuy nhiên, hành trình tìm lại danh tính cho các liệt sĩ chưa dừng lại sau đợt cao điểm. Qua rà soát, toàn tỉnh có khoảng 33.956 liệt sĩ, trong đó khoảng 10.156 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, chưa tìm được hài cốt. Đáng chú ý, có khoảng 6.226 liệt sĩ có thân nhân theo dòng họ ngoại, trong đó đã thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân đối với 4.311 trường hợp.

Hiện vẫn còn nhiều trường hợp chưa có thông tin hoặc chưa thu nhận được mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân theo dòng họ ngoại. Công an cấp xã đang phối hợp với các lực lượng chức năng tiếp tục rà soát, xác minh và vận động thân nhân cung cấp thông tin, mẫu sinh phẩm phục vụ công tác đối chiếu, xác định danh tính liệt sĩ.

Vì sao cần lấy mẫu ADN theo dòng họ ngoại?

Đây là vấn đề nhiều gia đình có thể còn băn khoăn:

Trong nhiều trường hợp, liệt sĩ đã hy sinh từ lâu, cha mẹ không còn, không có con hoặc thân nhân trực hệ không thể cung cấp mẫu. Khi đó, việc tìm kiếm những người có quan hệ huyết thống theo dòng mẹ có thể cung cấp thêm nguồn mẫu sinh phẩm quan trọng để phục vụ đối chiếu.

ADN theo dòng mẹ được truyền qua các thế hệ theo một quy luật di truyền đặc thù. Vì vậy, những người có quan hệ huyết thống theo dòng mẹ với liệt sĩ có thể cung cấp thông tin di truyền giúp cơ quan chức năng có thêm căn cứ khoa học trong quá trình đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Có thể hiểu đơn giản, mỗi người thân trong dòng họ ngoại cung cấp mẫu sinh phẩm là thêm một nguồn dữ liệu để đối chiếu, thêm một cơ hội tìm lại danh tính cho người đã hy sinh.

Việc cung cấp mẫu sinh phẩm không phải là thủ tục phức tạp. Khi được xác định thuộc diện phù hợp, thân nhân sẽ được cán bộ hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện theo quy định.

Những ai có thể được rà soát, thu nhận mẫu?

Đối với liệt sĩ chưa xác định được danh tính, tùy từng trường hợp, cơ quan chức năng sẽ rà soát những người có quan hệ huyết thống phù hợp theo dòng họ ngoại, gồm:

1. Mẹ đẻ của liệt sĩ;

2. Mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ, tức bà ngoại ruột của liệt sĩ;

3. Anh trai, em trai; chị gái, em gái cùng mẹ đẻ với liệt sĩ;

4. Anh trai, em trai; chị gái, em gái cùng mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ, tức những người liệt sĩ gọi là dì;

5. Con của chị, em gái cùng mẹ đẻ của mẹ đẻ liệt sĩ;

6. Con của chị, em gái cùng mẹ đẻ với liệt sĩ.

Đối với liệt sĩ là nữ, việc rà soát được thực hiện theo các mối quan hệ huyết thống phù hợp, ưu tiên: mẹ đẻ liệt sĩ; con đẻ của liệt sĩ; con đẻ của con gái liệt sĩ (cháu ngoại); anh, em trai, chị, em gái cùng mẹ đẻ với liệt sĩ; con của chị, em gái liệt sĩ và các trường hợp thân nhân phù hợp theo dòng mẹ.

Việc xác định ai là người phù hợp để cung cấp mẫu sẽ được cơ quan chức năng rà soát cụ thể đối với từng trường hợp. Người dân không cần tự xác định chính xác mình có thuộc diện lấy mẫu hay không; chỉ cần cung cấp đầy đủ thông tin về mối quan hệ gia đình để cán bộ hướng dẫn.

Đừng để một thông tin bị bỏ sót

Sau hàng chục năm, nhiều gia đình liệt sĩ đã thay đổi nơi cư trú, thất lạc giấy tờ, các thế hệ thân nhân không còn liên hệ thường xuyên hoặc không biết mình có thể là người cung cấp mẫu sinh phẩm phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.

Vì vậy, nếu gia đình có liệt sĩ chưa xác định được danh tính, chưa tìm được hài cốt, nhưng chưa được rà soát hoặc chưa cung cấp thông tin về thân nhân theo dòng họ ngoại, hãy chủ động liên hệ UBND cấp xã hoặc Công an cấp xã nơi đang chi trả trợ cấp liệt sĩ để được hướng dẫn.

Đối với những thân nhân tuổi cao, sức khỏe yếu, không có khả năng đi lại, lực lượng Công an sẽ tiếp tục phối hợp thực hiện các giải pháp phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi để việc thu nhận mẫu được tiến hành ngay tại gia đình khi cần thiết.

Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận hôm nay đều có thể mở thêm một cơ hội tìm lại tên tuổi, quê hương cho một liệt sĩ.

Sự đồng thuận và phối hợp của các gia đình chính là một phần quan trọng trong hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Hãy chủ động cung cấp thông tin, tích cực tham gia lấy mẫu sinh phẩm ADN khi được rà soát – cùng góp sức đưa những người đã hy sinh vì Tổ quốc trở về với đúng tên tuổi và gia đình.

Yến Trinh