Cái giá đắt đằng sau bẫy “tuyển người mẫu nhí” trên mạng xã hội

Thời gian qua, mặc dù các cơ quan chức năng và nhiều nhãn hàng lớn đã liên tục lên tiếng cảnh báo, song tình trạng phụ huynh bị lừa đảo qua chiêu bài “tuyển người mẫu nhí” trên mạng xã hội vẫn diễn biến phức tạp, thậm chí có chiều hướng gia tăng vào các dịp nghỉ hè, khi nhu cầu cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm, nghệ thuật của các gia đình tăng cao. Công an tỉnh Tây Ninh cảnh báo về những thủ đoạn tinh vi, đánh vào chính tình yêu thương con của các bậc cha mẹ, và hệ lụy kép đặc biệt nghiêm trọng: vừa chiếm đoạt tài sản, vừa đánh cắp hình ảnh, thông tin cá nhân của chính trẻ em – những đối tượng yếu thế nhất cần được bảo vệ.

Giấc mơ “tỏa sáng” – miếng mồi ngọt mang tên “tuyển người mẫu nhí”

Chỉ cần gõ từ khóa “tuyển mẫu nhí” trên mạng xã hội, người dùng sẽ thấy hàng loạt fanpage, hội nhóm với hàng chục nghìn thành viên như “Người mẫu nhí”, “Tuyển mẫu ảnh nhí toàn quốc”… Nhiều trang còn mạo danh các thương hiệu thời trang nổi tiếng (Canifa, Yody…), thậm chí cả Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), dựng sẵn logo, hình ảnh nghệ sĩ, chương trình quen thuộc để tạo vẻ uy tín, lừa cả những phụ huynh cẩn thận nhất.

Nội dung quảng cáo luôn đánh trúng tâm lý các bậc cha mẹ: “giúp trẻ tự tin, phát triển kỹ năng sống”, “thu nhập 7 – 15 triệu đồng/tháng ngay tại nhà”, “không yêu cầu kinh nghiệm”, “được tài trợ toàn bộ chi phí chụp ảnh”, “con bạn có gương mặt rất sáng, chúng tôi muốn mời bé tham gia casting cho một bộ phim, quảng cáo lớn”. Đằng sau những lời có cánh ấy là một sự thật phũ phàng: không có nhãn hàng nào tuyển mẫu nhí qua các hội nhóm, fanpage không chính thức trên mạng xã hội, và cũng không có “công việc nhẹ nhàng” nào trả 7 – 15 triệu đồng/tháng cho một đứa trẻ vài tuổi. Thu nhập phi thực tế đến mức ấy, bản thân nó đã là một dấu hiệu lừa đảo.

Chỉ cần phụ huynh bấm “thích”, bình luận hay nhắn tin hỏi thăm, các đối tượng lập tức tiếp cận, kết bạn qua Facebook, Zalo, Telegram, “chốt đơn” trúng tuyển một cách thần tốc chỉ sau vài tấm ảnh của bé và vài dòng thông tin. Việc “xét duyệt” dễ dàng đến bất thường, không hề có buổi casting, phỏng vấn nào, chính là dấu hiệu nhận diện đầu tiên của một cái bẫy đã giăng sẵn.

“Thả con săn sắt, bắt con cá rô” – kịch bản nhiệm vụ và cú “sập bẫy” cuối cùng

Sau khi phụ huynh “cắn câu”, nạn nhân sẽ được đưa vào các nhóm chat kín trên Telegram, Zalo. Trong nhóm có rất nhiều tài khoản “vào vai” phụ huynh khác, liên tục khoe đã hoàn thành nhiệm vụ, nhận hoa hồng, thúc giục người mới chuyển tiền để con sớm trúng tuyển. “Nhiệm vụ” mà các đối tượng giao cho phụ huynh là chuyển khoản mua các sản phẩm hàng hiệu, thời trang với số tiền tăng dần theo từng “thử thách”. Ban đầu, chúng trả hoa hồng và tiền công đầy đủ, thậm chí hoàn cả gốc lẫn lãi để “kích thích” lòng tin – chiêu thức “thả con săn sắt, bắt con cá rô” kinh điển. Khi số tiền đã đủ lớn, chúng bắt đầu giở trò: báo “sai cú pháp”, yêu cầu chuyển lại từ đầu, “đóng băng” toàn bộ số tiền, hứa hẹn thêm một nhiệm vụ cuối cùng là hoàn tiền kèm lãi suất và con sẽ chính thức trở thành mẫu nhí… Đến khi nạn nhân không còn tiền, chúng lập tức xóa khỏi nhóm, chặn mọi liên lạc và biến mất.

Thực tế điều tra cho thấy, nhiều phụ huynh đã chuyển từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng, có nạn nhân mất gần 1,2 tỷ đồng chỉ vì tin vào tấm ảnh căn cước công dân do đối tượng tự chế gửi để “làm tin”. Cơ chế tâm lý khiến nạn nhân càng lún càng sâu chính là cảm giác “bỏ thì thương, vương thì tội”: đã mất nhiều tiền rồi, không dám dừng lại, cứ hy vọng nhiệm vụ tiếp theo sẽ lấy lại tất cả. Các đối tượng lừa đảo nắm rất rõ tâm lý này và liên tục siết chặt “nhiệm vụ” cho đến khi vắt kiệt nạn nhân.

Chưa dừng lại ở đó, các đối tượng còn tung ra những biến thể tinh vi khác: gửi đường link “bình chọn giọng hát”, “cuộc thi người mẫu nhí” yêu cầu đăng nhập Facebook, Zalo để bình chọn cho con. Chỉ một cú nhấp chuột, tài khoản mạng xã hội của phụ huynh lập tức bị chiếm đoạt, sau đó bị mạo danh để vay tiền, lừa đảo chính người thân, bạn bè trong danh bạ. Như vậy, chỉ từ một ước mơ đẹp đẽ cho con, cả gia đình có thể bị cuốn vào vòng xoáy mất tiền, mất uy tín, mất cả những mối quan hệ.

Hệ lụy kép: mất tiền của cha mẹ, tổn thương tuổi thơ của con

Điều đáng lo ngại nhất của chiêu trò này không chỉ dừng lại ở số tiền bị chiếm đoạt. Khi tham gia “ứng tuyển”, phụ huynh đã vô tình cung cấp cho đối tượng xấu một kho “dữ liệu” quý giá: họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số điện thoại và hàng loạt hình ảnh đời thường của con trẻ. Những hình ảnh ấy có thể bị chỉnh sửa, cắt ghép, sử dụng cho các mục đích xấu như tống tiền, lừa đảo, thậm chí phục vụ các nội dung vi phạm pháp luật, xâm hại trẻ em trên không gian mạng – một hậu quả không thể khắc phục bằng tiền bạc.

Về mặt tâm lý, khi biết mình bị lợi dụng, bị biến thành “công cụ” để lừa tiền người khác, nhiều trẻ em phải hứng chịu cú sốc tinh thần, mất niềm tin vào cha mẹ, vào những người xung quanh. Vết sẹo tinh thần ấy có thể theo các em đến tận khi trưởng thành. Một ước mơ “cho con tỏa sáng” xuất phát từ tình yêu thương, nếu không được trang bị kiến thức, có thể biến con em mình thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao.

Dưới góc độ pháp lý, hành vi nêu trên cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự với khung hình phạt lên đến chung thân khi chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn; đồng thời có thể bị truy cứu tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản” theo Điều 290 Bộ luật Hình sự. Đáng chú ý, đối tượng bị xâm hại ở đây là trẻ em – nhóm đối tượng được pháp luật bảo vệ đặc biệt theo Luật Trẻ em và các quy định về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Tuy nhiên, do các đối tượng hoạt động xuyên biên giới, sử dụng tài khoản ảo, sim rác, tài khoản ngân hàng thuê mượn và “rửa” dòng tiền qua nhiều lớp, việc truy vết, thu hồi tài sản gặp rất nhiều khó khăn. Chính vì vậy, phòng ngừa từ phía các bậc phụ huynh chính là “lá chắn” quan trọng và hiệu quả nhất.

Công an tỉnh Tây Ninh khuyến cáo người dân:

1. Nâng cao cảnh giác, tuyệt đối không tin vào các lời mời chào “tuyển người mẫu nhí”, “diễn viên nhí”, “casting chương trình truyền hình” đăng tải tràn lan trên mạng xã hội với thu nhập hấp dẫn bất thường.

2. Khi có nhu cầu cho con tham gia các chương trình nghệ thuật, thời trang, chỉ tìm hiểu qua các công ty, trung tâm có uy tín, xác minh thông tin qua website, số điện thoại hotline chính thức của thương hiệu; đề nghị gặp trực tiếp tại trụ sở công ty để làm việc, tuyệt đối không làm việc qua mạng với người lạ.

3. Không chuyển tiền, không nộp bất kỳ khoản phí, tiền đặt cọc, không thực hiện “nhiệm vụ mua hàng – hoàn tiền” hay bất kỳ hình thức “làm nhiệm vụ online” nào khi chưa xác minh chính xác danh tính, tư cách pháp nhân của nhà tuyển dụng.

4. Không cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP; đặc biệt hạn chế tối đa việc gửi hình ảnh của con em mình cho người lạ trên không gian mạng, không kết bạn, không tham gia các nhóm kín Zalo, Facebook, Telegram không quen biết.

5. Không bấm vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn, đặc biệt các link “bình chọn”, “bầu chọn” yêu cầu đăng nhập tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng.

6. Khi phát hiện các thông tin, tổ chức, cá nhân có dấu hiệu lừa đảo tuyển người mẫu nhí, người dân cần lưu giữ toàn bộ tin nhắn, giao dịch chuyển khoản, số điện thoại, tài khoản liên quan và báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất, hoặc qua đường dây nóng của Công an tỉnh Tây Ninh 0693.609.174, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Hãy là những bậc cha mẹ thông thái, tỉnh táo trước mọi lời mời chào trên không gian mạng, để bảo vệ ví tiền của gia đình và trên hết là bảo vệ tuổi thơ bình yên, trong sáng của con em mình.

Tiến Phú