Hậu quả của việc sử dụng hung khí có tính “sát thương cao” để giải quyết mâu thuẫn

Trong thời gian gần đây, tình trạng một số thanh thiếu niên và người dân do bồng bột, nóng giận hoặc không kiềm chế được bản thân, muốn “thị uy, thể hiện” với đối phương nên đã tự ý mua, chế tạo, cất giấu hoặc mang theo các loại hung khí nguy hiểm như dao tự chế, mã tấu, kiếm, giáo, nỏ, súng hơi, súng tự chế cùng nhiều loại công cụ có khả năng gây sát thương cao để chuẩn bị giải quyết mâu thuẫn đang diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, không ít người vẫn cho rằng chỉ khi trực tiếp gây thương tích hoặc gây chết người mới bị xử lý hình sự, còn việc cất giữ hoặc mang theo các loại hung khí này chỉ bị nhắc nhở hoặc xử phạt vi phạm hành chính. Đây là nhận thức hết sức sai lầm.

Theo các quy định mới trong Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 cùng với Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, nhiều loại phương tiện trước đây người dân vẫn nghĩ là “dao bình thường”, “súng săn”, “súng hơi”, “đồ phòng thân” hoặc “đồ sưu tầm” thì hiện nay, tùy theo đặc tính kỹ thuật, kết cấu, tính năng, tác dụng và khả năng gây sát thương cùng với mục đích sử dụng có thể được xác định là vũ khí quân dụng hoặc thuộc nhóm vũ khí quân dụng. Khi đó, hành vi chuẩn bị, cất giấu, mang theo trong người những loại hung khí trên nhằm mục đích sử dụng cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng hoặc đe dọa sức khỏe, tính mạng của người khác,… đều đủ yếu tố cấu thành tội “Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” theo quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Đáng lo ngại hơn, nhiều vụ việc xuất phát từ những mâu thuẫn rất nhỏ như va chạm giao thông, tranh chấp trên mạng xã hội, xích mích trong sinh hoạt, mâu thuẫn tình cảm hoặc sau khi sử dụng rượu, bia...đã nóng giận, sử dụng hung khí đã chuẩn bị sẵn với mục đích tìm đối phương để “nói chuyện”, “dằn mặt”, “giải quyết” và thậm chí là những hành động nguy hiểm không màng đến tính mạng của bản thân cũng như của những người xung quanh, dẫn đến vi phạm pháp luật, bị truy cứu trách nhiệm hình sự với bản án nghiêm khắc.

Đơn cử như thời gian vừa qua, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tây Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt bị can để tạm giam phục vụ điều tra đối với 04 nam thanh niên, gồm: Hồ Quốc Hậu, Lê Trọng Đức, Nguyễn Bác Ái, Nguyễn Đỉnh Khiêm ngụ tại xã Mộc Hóa và xã Bình Hòa, tỉnh Tây Ninh về hành vi “Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” do trước đó cả 04 thanh niên này xảy ra mâu thuẫn với 01 nam thanh niên khác nên chuẩn bị và mang theo trong người 01 khẩu súng hơi, 01 thanh kiếm và 01 con dao để đi đến điểm hẹn giải quyết nhưng trên đường đi thì bị lực lượng chức năng kiểm tra, bắt giữ, ngăn chặn. Tuy chưa kịp sử dụng các loại vũ khí trên gây hậu quả, nhưng căn cứ quy định tại các Khoản 2, 4, 6, 11 của Điều 2 Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 cùng với Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, xác định hành vi của các đối tượng mang theo các loại vũ khí nhằm mục đích gây thương tích cho người khác đã đủ yếu tố cấu thành tội “Tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự.

Tang vật thu giữ.

Thực tế trên cho thấy, nhiều đối tượng khi bị lực lượng Công an kiểm tra đã khai nhận chỉ mang dao, kiếm hoặc súng hơi để “phòng thân”, “để hù dọa”, “đề phòng bị đánh”, hoặc “chưa sử dụng”. Tuy nhiên, động cơ chủ quan này không làm thay đổi bản chất của hành vi khách quan nếu loại hung khí bị thu giữ được xác định là vũ khí quân dụng hoặc mục đích hướng đến là sử dụng gây thương tích, tổn hại đến sức khỏe, tính mạng của người khác thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là một trong những điểm mới thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật trước tình trạng băng nhóm thanh thiếu niên tụ tập có hung khí hẹn giải quyết mâu thuẫn, gây mất an ninh trật tự, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người dân; đồng thời hạn chế được tình trạng gây thương tích lẫn nhau rồi thương lượng, thỏa thuận với bị hại để có đơn bãi nại, không yêu cầu xử lý hình sự về tội “cố ý gây thương tích”, tạo tâm lý xem thường sự răn đe của pháp luật (một số trường hợp tuy không bị xử lý hình sự về tội phạm “cố ý gây thương tích” nhưng sẽ bị xử lý hình sự về tội phạm “sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”).

Pháp luật quy định rất nghiêm khắc đối với hành vi tàng trữ, sử dụng trái phép vũ khí quân dụng và các loại vũ khí có tính sát thương cao, đặc biệt là sử dụng vào mục đích gây thương tích cho người khác và gây mất an ninh trật tự cho xã hội, chỉ cần có hành vi tàng trữ hoặc mang theo vũ khí trái phép nhằm mục đích gây án thì đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà không cần phải có thương tích xảy ra.

Để bảo vệ chính mình và cộng đồng, mỗi người dân cần tuyệt đối không mua bán, tàng trữ, chế tạo, vận chuyển hoặc sử dụng trái phép các loại vũ khí, hung khí có khả năng gây sát thương cao. Khi phát sinh mâu thuẫn, hãy bình tĩnh, kiềm chế, lựa chọn các biện pháp hòa giải hoặc trình báo cơ quan chức năng thay vì chuẩn bị hung khí để giải quyết bằng bạo lực. Đừng để một phút bốc đồng biến mình từ công dân bình thường trở thành bị can, bị cáo. Hãy thượng tôn pháp luật, kiềm chế cảm xúc, giữ “một trái tim nóng, một cái đầu lạnh” và lựa chọn cách ứng xử văn minh trước những mâu thuẫn trong cuộc sống. Mọi mâu thuẫn đều có thể giải quyết bằng lời nói, nhưng vũ khí không bao giờ “biết nói” nên tuyệt đối đừng nhờ vũ khí để giải quyết mâu thuẫn./.

Tấn Hưng