AN NINH MẠNG – NỀN TẢNG CỦA QUỐC GIA SỐ

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật đang trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.

Tuy nhiên, cùng với những cơ hội to lớn, không gian mạng cũng đang trở thành mặt trận mới của các hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng, đánh cắp dữ liệu, lừa đảo công nghệ cao và nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia khác.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng năng lực tự chủ về an ninh mạng không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với mọi quốc gia. Muốn bảo vệ hiệu quả chủ quyền số, dữ liệu quốc gia và hạ tầng số trọng yếu, Việt Nam cần có ngành công nghiệp an ninh mạng phát triển mạnh, làm chủ công nghệ cốt lõi và từng bước giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 đã bổ sung Điều 37 về phát triển công nghiệp an ninh mạng, được xem là một trong những điểm mới có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững của đất nước trong thời đại số.

ĐIỂM MỚI NỔI BẬT TẠI ĐIỀU 37 LUẬT AN NINH MẠNG 2025

Lần đầu tiên, Luật An ninh mạng quy định riêng một điều luật về phát triển công nghiệp an ninh mạng.

Điều 37 xác định rõ chủ trương:

· Phát triển công nghiệp an ninh mạng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng.

· Khuyến khích nghiên cứu, thiết kế, sản xuất sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trong nước.

· Tăng cường năng lực tự chủ công nghệ.

· Xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp an ninh mạng Việt Nam.

· Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng.

Đây là bước phát triển mới trong tư duy quản lý nhà nước, chuyển từ “bảo vệ an ninh mạng” sang “vừa bảo vệ vừa phát triển năng lực tự chủ an ninh mạng quốc gia”.

SO SÁNH VỚI LUẬT AN NINH MẠNG 2018

Luật An ninh mạng năm 2018 chủ yếu tập trung vào:

· Bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.

· Phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm.

· Bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng.

Tuy nhiên, Luật năm 2018 chưa có quy định riêng về phát triển công nghiệp an ninh mạng.

Trong khi đó, Luật An ninh mạng năm 2025 đã bổ sung Điều 37 với nhiều nội dung mang tính định hướng chiến lược, thể hiện quyết tâm xây dựng nền công nghiệp an ninh mạng Việt Nam hiện đại, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu bảo vệ đất nước trong tình hình mới.

Đây là điểm khác biệt rất quan trọng giữa hai luật.

VÌ SAO VIỆT NAM CẦN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP AN NINH MẠNG?

Bảo vệ chủ quyền số quốc gia

Trong thời đại số, dữ liệu được xem là tài nguyên chiến lược. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nước ngoài, nguy cơ mất an toàn dữ liệu và bị động trong xử lý sự cố sẽ gia tăng.

Chủ động ứng phó với các cuộc tấn công mạng

Các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi, có thể nhằm vào cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, ngân hàng hoặc hạ tầng trọng yếu quốc gia.

Việc làm chủ công nghệ giúp Việt Nam chủ động phát hiện, ngăn chặn và ứng phó hiệu quả với các nguy cơ này.

Thúc đẩy phát triển kinh tế số

Ngành công nghiệp an ninh mạng không chỉ phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Nâng cao vị thế quốc gia

Một quốc gia có năng lực công nghệ mạnh sẽ có lợi thế trong hợp tác quốc tế, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

NHỮNG THÀNH TỰU ĐÁNG GHI NHẬN CỦA VIỆT NAM

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong lĩnh vực an ninh mạng:

· Nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã phát triển các giải pháp an ninh mạng có khả năng cạnh tranh quốc tế.

· Các sản phẩm giám sát, phát hiện và phòng chống tấn công mạng “Made in Vietnam” ngày càng được sử dụng rộng rãi.

· Đội ngũ chuyên gia an ninh mạng Việt Nam liên tục đạt thành tích cao trong các cuộc thi quốc tế.

· Nhiều cơ sở đào tạo đã mở ngành an toàn thông tin và an ninh mạng nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao.

Những kết quả này là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu mà Điều 37 Luật An ninh mạng 2025 đặt ra.

VÍ DỤ THỰC TẾ

Ví dụ 1: Sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam phát triển

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước đã xây dựng thành công hệ thống giám sát, phát hiện và cảnh báo sớm các cuộc tấn công mạng phục vụ cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.

Ví dụ 2: Phòng chống mã độc

Các giải pháp bảo mật do kỹ sư Việt Nam nghiên cứu đã góp phần ngăn chặn nhiều chiến dịch phát tán mã độc nhằm vào người dùng trong nước.

Ví dụ 3: Hỗ trợ chuyển đổi số

Các sản phẩm an ninh mạng trong nước đang được ứng dụng rộng rãi trong các chương trình chuyển đổi số, góp phần bảo đảm an toàn dữ liệu cho cơ quan, doanh nghiệp và người dân.

NGƯỜI DÂN ĐƯỢC HƯỞNG LỢI ÍCH GÌ?

Việc phát triển công nghiệp an ninh mạng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

· Dữ liệu cá nhân được bảo vệ tốt hơn.

· Giao dịch trực tuyến an toàn hơn.

· Giảm nguy cơ lừa đảo công nghệ cao.

· Tăng độ tin cậy của các dịch vụ số.

· Tạo thêm nhiều cơ hội việc làm trong lĩnh vực công nghệ.

Đây là những lợi ích trực tiếp mà mỗi người dân đều có thể cảm nhận trong quá trình sử dụng internet và các nền tảng số.

TRÁCH NHIỆM CỦA MỖI CÔNG DÂN

Để góp phần thực hiện hiệu quả Điều 37 Luật An ninh mạng 2025, mỗi người dân cần:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức về an ninh mạng.

Thứ hai, ủng hộ và sử dụng các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.

Thứ ba, chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng số.

Thứ tư, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Thứ năm, phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện nguy cơ mất an toàn thông tin.

CHUNG TAY XÂY DỰNG NỀN CÔNG NGHIỆP AN NINH MẠNG VIỆT NAM

Điều 37 Luật An ninh mạng 2025 không chỉ là quy định pháp luật mà còn là định hướng chiến lược nhằm xây dựng năng lực tự chủ công nghệ của đất nước trong thời đại số.

Phát triển công nghiệp an ninh mạng là nền tảng để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an toàn dữ liệu quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế số bền vững.

Mỗi tổ chức, doanh nghiệp và người dân hãy chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về công nghệ và an ninh mạng.

Hình ảnh kèm theo:

Ảnh: Infographic tuyên truyền Điều 37 Luật ANM.

Minh Long