TỘI PHẠM MẠNG KHÔNG CÓ BIÊN GIỚI QUỐC GIA

Trong thời đại số, internet đã kết nối mọi quốc gia trên thế giới thành một không gian chung. Bên cạnh những lợi ích to lớn mà công nghệ mang lại, môi trường mạng cũng đang trở thành địa bàn hoạt động của nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Khác với tội phạm truyền thống, tội phạm mạng có thể thực hiện hành vi vi phạm từ bất kỳ đâu trên thế giới. Chỉ cần một thiết bị kết nối internet, các đối tượng có thể tấn công vào hệ thống thông tin, đánh cắp dữ liệu, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc phát tán mã độc nhằm vào nạn nhân ở nhiều quốc gia khác nhau.

Thực tế cho thấy nhiều vụ lừa đảo trực tuyến xảy ra tại Việt Nam nhưng đối tượng điều hành lại ở nước ngoài; máy chủ được đặt tại quốc gia khác; tài khoản nhận tiền được mở ở nhiều quốc gia khác nhau. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường hợp tác quốc tế để phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 đã bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, được thể hiện tại Điều 6 của Luật.

ĐIỂM MỚI NỔI BẬT TẠI ĐIỀU 6 LUẬT AN NINH MẠNG 2025

Điều 6 Luật An ninh mạng 2025 tiếp tục khẳng định chủ trương của Việt Nam trong việc tăng cường hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ an ninh mạng quốc gia, phòng chống tội phạm mạng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.

Điểm mới đáng chú ý là Luật đã mở rộng và cụ thể hóa hơn các nội dung hợp tác quốc tế, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc:

· Trao đổi thông tin về các mối đe dọa an ninh mạng.

· Phối hợp điều tra các vụ án liên quan đến tội phạm mạng xuyên quốc gia.

· Chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và giải pháp bảo vệ an ninh mạng.

· Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao.

· Hợp tác ứng cứu sự cố an ninh mạng giữa các quốc gia và tổ chức quốc tế.

Những nội dung này góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm sử dụng công nghệ cao trong bối cảnh toàn cầu hóa.

SO SÁNH VỚI LUẬT AN NINH MẠNG 2018

Luật An ninh mạng năm 2018 đã đề cập đến nguyên tắc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng. Tuy nhiên, trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và xu hướng toàn cầu hóa tội phạm mạng, các quy định trước đây cần được tiếp tục hoàn thiện.

Luật An ninh mạng năm 2025 đã bổ sung nhiều nội dung mới theo hướng:

· Tăng cường tính chủ động trong hợp tác quốc tế.

· Mở rộng phạm vi phối hợp với các quốc gia và tổ chức quốc tế.

· Nâng cao hiệu quả chia sẻ thông tin và cảnh báo sớm.

· Tăng cường phối hợp xử lý các vụ việc có yếu tố nước ngoài.

Điều này cho thấy Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu rộng vào các cơ chế hợp tác quốc tế về an ninh mạng.

VÌ SAO HỢP TÁC QUỐC TẾ LẠI QUAN TRỌNG?

Tội phạm mạng hoạt động xuyên biên giới

Một vụ lừa đảo trực tuyến có thể liên quan đến nhiều quốc gia khác nhau. Nếu không có cơ chế phối hợp quốc tế, việc xác minh, truy vết và xử lý đối tượng sẽ gặp nhiều khó khăn.

Chia sẻ thông tin cảnh báo sớm

Nhiều cuộc tấn công mạng được phát hiện đầu tiên ở quốc gia khác. Việc chia sẻ thông tin giúp Việt Nam chủ động phòng ngừa và ứng phó kịp thời.

Tiếp cận công nghệ tiên tiến

Thông qua hợp tác quốc tế, Việt Nam có cơ hội tiếp cận các giải pháp kỹ thuật hiện đại, nâng cao năng lực bảo vệ hệ thống thông tin và dữ liệu quốc gia.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Các chương trình hợp tác, đào tạo và trao đổi kinh nghiệm giúp nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác an ninh mạng.

MỘT SỐ VÍ DỤ THỰC TẾ

Ví dụ 1: Triệt phá đường dây lừa đảo xuyên quốc gia

Nhiều đường dây lừa đảo qua mạng hoạt động từ nước ngoài đã bị phát hiện và xử lý nhờ sự phối hợp giữa cơ quan chức năng Việt Nam với lực lượng thực thi pháp luật của các quốc gia liên quan.

Ví dụ 2: Chia sẻ cảnh báo mã độc

Thông qua hợp tác quốc tế, Việt Nam đã tiếp nhận nhiều cảnh báo sớm về các chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn, giúp giảm thiểu thiệt hại cho các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp trong nước.

Ví dụ 3: Hỗ trợ điều tra tội phạm mạng

Các vụ việc đánh cắp dữ liệu, lừa đảo trực tuyến hoặc phát tán mã độc thường cần sự phối hợp giữa nhiều quốc gia để thu thập chứng cứ và truy tìm đối tượng vi phạm.

LỢI ÍCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN

Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

· Nâng cao khả năng bảo vệ dữ liệu cá nhân.

· Hạn chế nguy cơ bị lừa đảo trực tuyến.

· Tăng cường an toàn cho các giao dịch điện tử.

· Bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trên không gian mạng.

· Góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, tin cậy.

Đây là những lợi ích trực tiếp mà mỗi người dân có thể cảm nhận trong quá trình sử dụng internet và các dịch vụ số.

NGƯỜI DÂN CẦN LÀM GÌ?

Để góp phần bảo đảm an ninh mạng quốc gia, mỗi người dân cần:

Thứ nhất, tuân thủ các quy định của pháp luật khi tham gia không gian mạng.

Thứ hai, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật trên internet.

Thứ ba, nâng cao kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao.

Thứ tư, bảo vệ thông tin cá nhân và dữ liệu quan trọng.

Thứ năm, kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

CHUNG TAY XÂY DỰNG KHÔNG GIAN MẠNG AN TOÀN

Điều 6 Luật An ninh mạng 2025 thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc tăng cường hợp tác quốc tế nhằm bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi và không có biên giới quốc gia, hợp tác quốc tế là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật.

Mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động bảo vệ bản thân và tích cực phối hợp với cơ quan chức năng để xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh.

Ảnh: Infographic tuyên truyền Điều 6 Luật ANM.

Minh Long