Báo động tình trạng vượt xe sai quy định, gây tai nạn giao thông

Dù đã có những chế tài xử phạt cực nặng, thậm chí đối diện với án tù, nhưng hành vi vượt xe không đúng quy định vẫn đang là "hung thần" trực chờ gây ra những cái chết thương tâm.

Lúc 10 giờ 57 phút ngày 26/3/2026 trên quốc lộ N2, đoạn qua xã Thạnh Hoá, tỉnh Tây Ninh, anh N.H.L. (sinh năm 1989) điều khiển ô tô tải lưu thông trên Quốc lộ N2 va chạm với xe mô tô do em N.T.T.T (sinh năm 2005) điều khiển lưu thông hướng ngược lại. Hậu quả, em N.T.T.T tử vong tại hiện trường. Nguyên nhân ban đầu là do anh N.H.L. điều khiển ô tô tải vượt xe không đúng quy định gây tai nạn giao thông.

Hiện trường tai nạn giao thông do vượt xe không đúng quy định

Trung tá Nguyễn Trường Tiên - Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết: “Qua phân tích các vụ tai nạn giao thông, hành vi vượt xe không quy định là một trong những nguyên nhân hàng đầu trong các vụ tai nạn giao thông. Trong các vụ tai nạn giao thông vi phạm quy định về vượt xe, có nhiều nguyên nhân như: do ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện, áp lực thời gian phải lưu thông trên đường, hạ tầng giao thông chưa đảm bảo. Tuy nhiên, qua phân tích thực tế, nguyên nhân chủ yếu vẫn là do ý thức của người lái xe, không chấp hành quy định về điều kiện cấm vượt và những nơi không được vượt”.

Điều 14, Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ quy định, vượt xe là tình huống giao thông trên đường mà mỗi chiều đường xe chạy chỉ có một làn đường dành cho xe cơ giới, xe đi phía sau di chuyển sang bên trái để di chuyển lên trước xe phía trước. Trên đường có từ hai làn đường dành cho xe cơ giới cùng chiều trở lên được phân biệt bằng vạch kẻ đường, xe đi phía sau di chuyển lên trước xe phía trước thì áp dụng quy tắc sử dụng làn đường. Khi vượt các xe phải vượt bên trái; trường hợp khi xe phía trước có tín hiệu rẽ trái hoặc đang rẽ trái hoặc khi xe chuyên dùng đang làm việc trên đường mà không thể vượt bên trái thì được vượt về bên phải. Xe xin vượt chỉ được vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, xe chạy trước không có tín hiệu vượt xe khác, đã có tín hiệu rẽ phải và tránh về bên phải.

Trung tá Trần Văn Thành - Cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 chia sẻ: “Để trốn tránh hành vi vi phạm, tài xế sẽ đưa ra nhiều lý do, tìm cách đổ lỗi cho tầm nhìn hoặc phương tiện khác ép xe. Tuy nhiên, chúng tôi căn cứ vào những quy định, dấu vết tại hiện trường để xác định, giải thích cho họ về hành vi vi phạm của mình. Đối với hành vi vượt xe, phương tiện thường phải gia tăng tốc độ để vượt qua xe phía trước, khi va chạm lực tác động sẽ rất lớn, gây hậu quả và thiệt hại nặng nề. Việc vượt xe khi chưa hội tụ đủ các yếu tố an toàn sẽ dễ dẫn đến va chạm, gây tai nạn giao thông”.

Để ngăn chặn các nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông, trong đó có hành vi không chấp hành đúng quy định về vượt xe tại Điều 14, Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2 tập trung lực lượng, triển khai đồng bộ các giải pháp để phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi vi phạm này. Lực lượng Cảnh sát giao thông căn cứ vào việc thu thập hình ảnh từ hệ thống camera giám sát; trực tiếp làm nhiệm vụ trên đường những nơi mà có quy định về cấm vượt; tiếp nhận những thông tin phản ánh của người dân tham gia giao thông trên đường, từ đó xác minh và xử lý những trường hợp vi phạm.

Theo quy định pháp luật, không được vượt xe trong các trường hợp: khi không bảo đảm các điều kiện quy định; trên cầu hẹp có một làn đường; đường cong có tầm nhìn bị hạn chế; trên đường hai chiều tại khu vực đỉnh dốc có tầm nhìn bị hạn chế; nơi đường giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt; khi điều kiện thời tiết hoặc đường không bảo đảm an toàn cho việc vượt; khi gặp xe ưu tiên; ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường; khi có người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường; trong hầm đường bộ.

Từ những thực tế trên, ngoài việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho người tham gia giao thông, người lái xe chấp hành tốt các quy định về vượt xe, chế tài xử phạt cũng rất quan trọng. Lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Đối với người điều khiển xe 2 bánh mà gây ra tai nạn giao thông do tránh vượt xe không bảo đảm an toàn sẽ bị phạt tiền từ 10 - 14 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe; người điều khiển xe ô tô sẽ phạt tiền từ 20 - 22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe; còn trường hợp vượt xe gây tai nạn giao thông phát sinh hậu quả nghiêm trọng, ví dụ như chết người hoặc bị thương từ 61% trở lên sẽ bị xử phạt theo Điều 260 của Bộ luật Hình sự.

Để bảo đảm an toàn trong quá trình tham gia giao thông, cơ quan chức năng khuyến cáo, người lái xe hãy tuân thủ pháp luật khi tham gia giao thông đường bộ, đặc biệt là quy định về vượt xe cũng như những quy định khác, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của bản thân cũng như tránh bị cơ quan chức năng xử lý, giúp quá trình tham gia giao thông an toàn, thuận lợi./.

Tuyết Nhung – Minh Khánh