Tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định số 49 và sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 22 của Thủ tướng Chính phủ

Ngày 01/4/2026, Bộ Công an tổ chức hội nghị tổng kết 5 năm thực hiện Nghị định số 49/2020/NĐ-CP ngày 17/4/2020 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự về tái hòa nhập cộng đồng và sơ kết 2 năm thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.

Đồng chí Nguyễn Hòa Bình - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ dự, phát biểu chỉ đạo; Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì hội nghị. Dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các bộ, ngành liên quan; các cục nghiệp vụ thuộc Bộ Công an… Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các UBND cấp tỉnh, cấp xã trong cả nước.

Dự tại điểm cầu UBND tỉnh Tây Ninh có đồng chí Đoàn Trung Kiên - Ủy viên Ban Thường vụ tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh.

Thứ trưởng Lê Văn Tuyến phát biểu tại Hội nghị (ảnh nguồn: mps.gov.vn).

Theo báo cáo tại hội nghị, thực hiện Nghị định 49/CP, các cơ sở giam giữ đã thực hiện hiệu quả công tác chuẩn bị tái hòa nhập cho phạm nhân. Từ khi triển khai đến nay, đã có 358.271 người chấp hành xong án phạt tù được trả tự do, trong đó có 5.653 phạm nhân được tha tù trước thời hạn có điều kiện và 25.673 phạm nhân được đặc xá. Trong đó, cơ quan chức năng đã tổ chức trên 7.900 đợt tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý cho hơn 357 nghìn lượt phạm nhân. Công tác đào tạo nghề cũng được chú trọng với hơn 54 nghìn phạm nhân được học nghề, hàng chục nghìn người được cấp chứng chỉ và giới thiệu việc làm. Đáng chú ý, hơn 217 nghìn phạm nhân đã được hỗ trợ tài chính với tổng số tiền trên 101 tỷ đồng, giúp họ có điều kiện ban đầu để ổn định cuộc sống sau khi trở về địa phương.  Sau khi trở về nơi cư trú, người chấp hành xong án phạt tù tiếp tục được quản lý, hỗ trợ toàn diện. Lực lượng chức năng đã tiếp nhận, quản lý hơn 406 nghìn người, trong đó hiện đang trực tiếp theo dõi, giúp đỡ hơn 174 nghìn trường hợp. Công tác hỗ trợ thủ tục hành chính được triển khai rộng khắp với hàng trăm nghìn lượt người được cấp căn cước công dân, hướng dẫn xóa án tích và hoàn thiện giấy tờ pháp lý. Cả nước có hơn 1.500 mô hình tái hòa nhập cộng đồng đang hoạt động hiệu quả.

Đồng chí Đoàn Trung Kiên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh tham luận tại hội nghị.

Thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, đến nay đã có gần 15 nghìn người được vay vốn với tổng dư nợ trên 1.234 tỷ đồng. Nguồn vốn này được sử dụng đúng mục đích, chủ yếu để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và thu nhập ổn định. Thực tế cho thấy, việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi đã giúp nhiều người xóa bỏ mặc cảm, tự tin hòa nhập cộng đồng, trở thành những điển hình trong lao động sản xuất, qua đó góp phần kéo giảm tỷ lệ tái phạm tội. Công tác phối hợp giữa lực lượng Công an và Ngân hàng Chính sách xã hội ngày càng chặt chẽ, góp phần bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng đối tượng, đúng mục đích….

Tham luận tại hội nghị, đồng chí Đoàn Trung Kiên - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, UBND tỉnh thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các sở, ngành chức năng và địa phương thực hiện tốt công tác tái hòa nhập cộng đồng trên địa bàn. UBND cấp xã quan tâm chỉ đạo và phân công các ban ngành, đoàn thể tiếp xúc, động viên, giúp đỡ, hướng dẫn chính sách pháp luật về đào tạo nghề, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Địa phương đề ra nhiều mô hình, biện pháp, cách làm hay trong việc tiếp nhận, giáo dục, giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù, hạn chế tỷ lệ tái phạm tội trên địa bàn, điển hình như mô hình “Câu lạc bộ người hoàn lương” được Bộ Công an ghi nhận, thông báo khuyến khích nhân rộng toàn quốc năm 2025 …

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình ghi nhận, biểu dương Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trong xây dựng và thực hiện chính sách tạo điều kiện cho người lầm lỗi; đồng thời cho rằng công tác hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng đối với người chấp hành xong án phạt tù thể hiện sâu sắc chính sách nhân văn, nhân đạo của Đảng, Nhà nước và truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, nhiều người sau khi chấp hành xong án phạt tù đã từng bước ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ hoặc không tái phạm tội.

Quang cảnh đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Công an tỉnh Tây Ninh.

Để nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng, đồng thời đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính toàn diện, đồng bộ. Cụ thể, Bộ Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, chủ trì tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật; xây dựng nghị định mới theo hướng “dễ thực hiện, dễ tiếp cận” đối với người thụ hưởng. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng và nhân rộng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng phù hợp thực tiễn; bảo đảm nguồn lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh tuyên truyền và đặc biệt “triển khai, ứng dụng triệt để công nghệ, chuyển đổi số”, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông phục vụ quản lý, hỗ trợ; Bộ Tư pháp khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý, ban hành các văn bản hướng dẫn tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; UBND các địa phương chủ động bố trí nguồn lực, ban hành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia tiếp nhận lao động là người chấp hành xong án phạt tù, chung tay hỗ trợ, tạo điều kiện để người chấp hành xong án phạt tù có cơ hội việc làm, ổn định cuộc sống….

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, kết quả công tác tái hòa nhập cộng đồng trong thời gian qua đã kéo giảm và duy trì tỷ lệ tái phạm tội của người chấp hành xong án phạt tù ở mức thấp, trung bình giai đoạn 2020–2025 là 1,73%, góp phần quan trọng vào công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng chí Thứ trưởng đề nghị, các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được phân công tiếp tục phối hợp với Bộ Công an đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tái hòa nhập cộng đồng; Công an các tỉnh, thành phố chủ động tham mưu thực hiện hiệu quả công tác tái hòa nhập cộng đồng theo phương châm lấy người chấp hành xong án phạt tù làm chủ thể, mục tiêu của công tác tái hòa nhập cộng đồng; Công an cấp xã định kỳ hàng tháng lập danh sách quản lý ngay khi người chấp hành xong án phạt tù về địa phương sinh sống, cung cấp đầy đủ danh sách người chấp hành xong án phạt tù có nhu cầu và điều kiện vay vốn để rà soát, hướng dẫn thủ tục vay vốn…

Minh Nhật