Cẩn trọng về thói quen đi sai làn đường, phần đường dễ gây tai nạn giao thông

Tình trạng người điều khiển phương tiện đi sai làn đường, phần đường đang diễn ra phổ biến trên các tuyến đường. Sự xem nhẹ này không chỉ làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông, còn thách thức nỗ lực xây dựng văn hoá giao thông an toàn, văn minh.

Theo quy định, phần đường xe chạy là phần của đường bộ được sử dụng cho phương tiện giao thông đường bộ đi lại. Còn làn đường là một phần của phần đường xe chạy được chia theo chiều dọc của đường, có đủ chiều rộng cho xe chạy an toàn.

Tại Điều 13 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2025) có quy định cụ thể về việc sử dụng làn đường. Phương tiện tham gia giao thông đường bộ di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình. Trên đường có nhiều làn đường cho xe đi cùng chiều được phân biệt bằng vạch kẻ phân làn đường, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải cho xe đi trong một làn đường và chỉ được chuyển làn đường ở những nơi cho phép; mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước; phải quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên mới được chuyển làn. Trên một chiều đường có vạch kẻ phân làn đường, xe thô sơ phải đi trên làn đường bên phải trong cùng, xe cơ giới, xe máy chuyên dùng đi trên làn đường bên trái. Trên làn đường dành riêng cho một loại phương tiện hoặc một nhóm loại phương tiện, người điều khiển loại phương tiện khác không được đi vào làn đường đó.

Ảnh 1. Một vụ tai nạn giao thông do lấn làn, đi không đúng phần đường quy định.

Hiện nay, đa phần các tuyến đường đã được phân làn đường chi tiết để các phương tiện tham giao thông sử dụng. Tuy nhiên, trên thực tế, tình trạng phương tiện lấn làn vẫn đang diễn ra phổ biến, vừa gây ức chế cho người lái xe, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Đáng chú ý, nhiều người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy chưa hiểu và chấp hành đúng quy định về làn đường khi tham gia giao thông, vô tư chuyển làn, đi vào làn đường dành cho xe ô tô. Một số trường hợp còn thản nhiên vượt lên đầu ô tô, xe tải gây ra những tình huống mất an toàn giao thông.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc xe mô tô chạy sang làn xe ô tô để vượt, ô tô lấn làn xe máy để né ùn ứ diễn ra thường xuyên. Những hành vi này lặp đi lặp lại đến mức dần được xem như “mẹo” di chuyển nhanh thay vì nhận thức đây là hành vi vi phạm cần chấn chỉnh. Đây chính là dấu hiệu đáng báo động, cho thấy ý thức tuân thủ pháp luật về giao thông của một bộ phận người tham gia còn hạn chế.

Thượng tá Nguyễn Văn Lâm - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Tây Ninh cho biết: “Đi sai phần đường, làn đường là một trong những hành vi vi phạm phổ biến của người tham gia giao thông trên địa bàn tỉnh. Điều này làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông, không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân, mà còn ảnh hưởng đến tính mạng của những người xung quanh. Với nhiều người, việc đi sai làn đường chỉ là một “lỗi nhỏ”, không nguy hiểm bằng những hành vi như phóng nhanh, vượt đèn đỏ hay lái xe khi đã uống rượu bia. Tuy nhiên, thực tế đã cho thấy, chỉ cần người lái xe lấn làn không đúng thời điểm, nhất là tại giao lộ, đoạn đường cong hay nơi tập trung đông phương tiện, hoàn toàn có thể dẫn đến va chạm, gây hậu quả nặng nề về người và tài sản”.

Quý I năm 2026 (từ ngày 15/12/2025 đến ngày 5/3/2026), trên địa bàn tỉnh xảy ra 131 vụ tai nạn giao thông, làm chết 112 người, bị thương 41 người. Trong đó, trên đường bộ xảy ra 130 vụ, đường thuỷ xảy ra 1 vụ.

Theo phân tích số liệu của cơ quan chức năng, trong 130 vụ tai nạn giao thông xảy ra trên đường bộ, có 35 vụ tai nạn giao thông, chiếm 26,92% do đi không đúng phần đường, làn đường. Một bộ phận người tham gia giao thông còn chủ quan, lơ là, ý thức chưa cao khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông trên đường dẫn đến tai nạn giao thông.

Để phòng ngừa và ngăn chặn kịp thời hành vi đi sai làn đường, phần đường của người tham gia giao thông, lực lượng Cảnh sát giao thông kết hợp cả biện pháp “cứng” và “mềm”, tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục để thay đổi nhận thức lâu dài. Chỉ khi kết hợp cả biện pháp “cứng” và “mềm”, xã hội mới từng bước hình thành nếp sống giao thông văn minh, an toàn hơn.

Ảnh 2. Một vụ tai nạn giao thông do lấn làn, đi không đúng phần đường quy định.

Nghị định 168/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025) đã bổ sung và điều chỉnh mức xử phạt nghiêm khắc hơn đối với hành vi đi sai làn, nhằm tăng tính răn đe và lập lại trật tự an toàn giao thông. Theo đó, người điều khiển ô tô đi sai làn sẽ bị phạt từ 4 - 6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe. Nếu vi phạm dẫn đến tai nạn, mức xử phạt sẽ tăng lên 20 - 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe. Với xe máy, mức phạt hiện dao động từ 600.000 - 800.000 đồng; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị phạt tới 10 - 14 triệu đồng, kèm theo việc trừ 10 điểm giấy phép lái xe.

Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông cần tìm hiểu, nắm vững và chấp hành nghiêm các quy định về sử dụng phần đường, làn đường và hãy tuân thủ các quy định về tránh, vượt xe khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Mọi người tuyệt đối không phóng nhanh, giành đường, vượt ẩu, chỉ vì chút nôn nóng, thiếu quan sát mà gây tai nạn giao thông./.

Tuyết Nhung